Yusuf Ziya Ortaç

XX. yy. şair ve yazarlarından, 1895- 11 Mart 1967, doğ. ve ölm. İstanbul

• Vefa İdadisi’ni bitirdi, Darülfünun’da bir ehliyet imtihanı vererek İzmit Sultanisi’nde başladığı (1915 -+) edebiyat öğretmenliğine sonradan, İstanbul’da yabancı okullarda devam etti. Ordu milletvekilliğinden (1946-1950) sonra gene, sahibi olduğu Akbaba dergi ve yayınlarına döndü. Bir kalp bizinden öldü, Zincir­likuyu Mezarlığı’nda gömülü

• Bir yarışmada birincilik kazanan ilk şiiri Kehkeşan dergisinde çıkmıştı (1914), aynı yıldan başlayarak Türk Yurdu, Servetifünun, Şair (ilk çıkardığı dergi, haftalık, Aralık 1918 - Mart 1919, 15 sayı çıktı), İnci (1919), Büyük Mecmua (1919) dergilerindeki şiirleriyle tanındı. 1925’ten sonraki mizah-dışı şiirlerini ise Orhan Seyfı Orhon ile çıkardığı edebiyat dergilerinde yayımladı. Mizah, şiir ve yazılarına Diken dergisinin ilk sayısında başlamıştı. Diken’m her sayısında (1918-1920, 64 sayı) Çimdik imzasıyla çok kere ikişer manzumesi yer alıyordu; bu türd,eki çalışmalarına ölümüne kadar Akbaba’da devam etti. (1923 -+)

• Yusuf Ziya, edebiyat tarihimize Hecenin Beş Şairi’nden biri olarak geçti.

• Binnaz (1919) oyunu, tiyatro tarihimizde heceyle yazılmış sanat değeri üstün, ba­şarılı ilk manzum piyes kabul edildi. Düz yazılarında da Türkçesinin sağlamlığı ve kıvraklığıyla bir üslûp ustası bilindi

• Eserlerinin sayısı otuzu geçiyor.Şiir kitap­ları: Akından Akına (1916), Cenk Ufukları (1917), Âşıklar Yolu (1919), Yanardağ (1928), Bir Servi Gölgesi (1938), Kuş Cıvıltıları (1938, çocuk şiirleri), Bir Rüzgâr Esti (1962, Binnaz oyunuyla); oyunları: Binnaz (1919, 1941, 1962), Name (1919), Kördüğüm (1920), Nikâhta Keramet (1923, manzum oyun ve hikâyeler); romanları: Göç (1943), Üç Katlı Ev (1953); fıkraları: Beşik (1943), Sarı Çizmeli Mehmet Ağa (1956), Gün Doğmadan (1960); gezi yazıları: Göz Ucuyla Avrupa (1958); edebiyat-basın anıları: Portreler (1960), Bizim Yokuş (1966); biyografi-ro-man: İsmet İnönü (1946); antoloji-incelemeleri: Halk Edebiyatı Antolojisi (1933), Edebiyat Bakaloryası (1933), Seyranı (1933), Nedim Divanı (1933), Ahmet Haşim (1937), Faruk Nafiz (1937).

• Tiyatro eserleri için Metin And’ın incelemesine (Hi­sar dergisi, Haziran 1967), eserlerinin tam listesi için de Yeni Yayınlar dergisine (Haziran 1968) bakınız.