“Yatay düzlemdeki 1 m uzunluğunda demir boru ve bu borunun ucuna kendi ekseni etrafında dönebilecek şekilde bağlanan 10 kg kütleli disk ile oluşturulmuş düzenek Şekil I’de verilmiştir. Düzeneğin bir kişi tarafından sadece sap kısmından tutulup yatay vaziyette havaya kaldırılabilmesi için diskin önce bir alet ile yüksek hızla çevrilmesi ve sonrasında da sapından tutan kişinin kendi ekseni etrafında dönerek kalkması gerekmektedir. Bu olayın sebebi sizce ne olabilir? Açıklayınız.” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Yatay düzlemdeki 1 m uzunluğunda demir boru ve bu borunun ucuna kendi ekseni etrafında dönebilecek şekilde bağlanan 10 kg kütleli disk ile oluşturulmuş düzenek Şekil I’de verilmiştir. Düzeneğin bir kişi tarafından sadece sap kısmından tutulup yatay vaziyette havaya kaldırılabilmesi için diskin önce bir alet ile yüksek hızla çevrilmesi ve sonrasında da sapından tutan kişinin kendi ekseni etrafında dönerek kalkması gerekmektedir. Bu olayın sebebi sizce ne olabilir? Açıklayınız.

5. Yatay düzlemdeki 1 m uzunluğunda demir boru ve bu borunun ucuna kendi ekseni etrafında dönebilecek şekilde bağlanan 10 kg kütleli disk ile oluşturulmuş düzenek Şekil Ide verilmiştir. Düzeneğin bir kişi tarafından sadece sap kısmından tutulup yatay vaziyette havaya kaldırılabilmesi için diskin önce bir alet ile yüksek hızla çevrilmesi ve sonrasında da sapından tutan kişinin kendi ekseni etrafında dönerek kalkması gerekmektedir. Bu olayın sebebi sizce ne olabilir? Açıklayınız.

  • Cevap: Tork, dönen cisimlerin açısal momentumunda değişiklik meydana geldiğinde oluşur. Diskin yüksek hızla çevrilmesi sonucunda oluşan tork, dönen diske yer çekimi kuvvetine zıt yönde bir etki yapar. Düzeneği sap kısmından tutup yatay vaziyette havaya kaldıran kişi de yine bu torkun etkisi sonucu kendi ekseni etrafında dönmek durumundadır. Eğer düzeneği dönmeden kaldırmaya çalışır ise bu kişinin bileği dönerek kırılabilir. Konu hakkında daha ayrıntılı bilgi için aşağıda bağlantısı verilen videoyu izleyebilirsiniz:

12. Sınıf Meb Yayınları Fizik Beceri Temelli Etkinlik Kitabı Sayfa 52 Cevabı ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.