Yakup Kadri Karaosmanoğlu Kimdir, Eserleri, Hayatı, Edebi Kişiliği Kısaca

XX. yy. yazarlarından, 27 Mart 1889- 13 Ara­lık 1974, doğ. Kahire, ölm. Ankara

• İlk ve ortaöğrenimini Manisa, İzmir ve İsken­deriye’de tamamladı, İstanbul’a geldi (1908). Peyam (1915) ve İkdam (1916) gaze­telerine makale ve hikâyeler yazdı. Millî Mücadele yıllarmdaAnadolu’ya, Mustafa Kemal saflarına geçti. Milletvekili; Tiran (1934), Prag (1936), Lahey (1939), Bern (1942) elçisi oldu. Ulus gazetesinde (Ankara) başyazarlık yaptı, sonuncu Manisa milletvekilliği dört sene sürdü (1961-1965). Ölümünde Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu Başkanı bulunuyordu. Cenazesi İstanbul’a getirildi, Beşiktaş’ta Yahya Efen­di Mezarlığı’na gömüldü.

• Yazı hayatına Fecriâtî topluluğunda romantik-realist hi­kâye ve mensur şiirle başlayan (1909); deneme, makale, oyun, monografi ve anı türlerinde eserler bırakmış olan Yakup Kadri, yaygın şöhretini romanlarıyla sağladı. Tarih ve toplum olaylarından her birini bir romanına konu edinerek, Tanzimat dev­riyle Atatürk Türkiyesi arasındaki dönem ve kuşakların geçirdikleri sosyal değişim ve bunalımlarını, yaşayış ve görüş farklarını işledi; düşünceye ve teze dayanan özlü eserler verdi • Pek çoğu yabancı dillere de çevrilmiş ve tükendikçe yeni baskıları yapılagelen eserleri, türlerine ve ilk basım yıllarına göre şöyledir: Hikâye kitapla­rı: Bir Serencam (1913), Rahmet (1923), Millî Savaş Hikâyeleri (1947), Hikâyeler (ilk hikâyeleri, 1985; Der.: Dr. N. Akı)

• Romanları: “Kiralık Konak (1922), *Nur Baba (1922), “Hüküm Gecesi (1927), “Sodom ve Gomore (1928), “Yaban (1932), “Ankara (1934), “Bir Sürgün (1937), Panorama (iki cilt, 1953/54), Hep O Şarkı (1956)

• Nesirler ve Yazıları: Erenlerin Bağından (1922), Kadınlık ve Kadınlarımız (1923), Ergenekon (1929, iki cilt), Okun Ucundan (ilk ikisi ile birlikte, 1940), Alp Dağlarından ve Miss Chalfrin ‘in Albümünden (1942). Monografiler: Ahmet Haşim (1934), Atatürk (1946)

• Anıları: Anamın Kitabı (çocukluk anıları, 1957), Vatan Yolunda (Kurtuluş Savaşı anıları, 1958), Gençlik ve Edebiyat Hâtıraları (1969), Zoraki Diplomat (elçilik anıları, 1955), Politikada 45 Yıl (siyaset anıları, 1968) Oyunları: Tiyatro Eserleri (4 oyun, 1984)

• En ünlü eseri Yaban romanı, C.H.P. 1942 Roman Mükâfatı’nda ikincilik kazandı.

• Atillâ Özkırımlı’nm baskıya hazır­ladığı Bütün Eserleri İletişim Yayınları’ndan çıktı (19. cilt, 1990).