“Verilen yönergeler doğrultusunda aşağıdaki etkinlikleri yapınız.” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Verilen yönergeler doğrultusunda aşağıdaki etkinlikleri yapınız.


Soru: Verilen yönergeler doğrultusunda aşağıdaki etkinlikleri yapınız.
  • Cevap: 

Soru: Uygulama adımlarını takip ederek görüş geliştirme tekniğini uygulayınız. • Bireysel olarak Türkistan'dan Türkiye'ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatlarında değişim ve süreklilik gösteren alanları, bunların değişme ve aynı kalma nedenlerini ve bu alanların etkilediği unsurları belirleyiniz. • Öğretmeninizin rehberliğinde sınıf tahtasına ''Türkistan'dan Türkiye'ye uzanan süreçte Türklerin devlet ve ordu teşkilatlarında meydana gelen değişimin temel belirleyicisi dinî unsurlardır." önermesini yazınız ve bu önerme hakkında düşününüz. • Öğretmeninizin rehberliğinde farklı kartonlara "Kesinlikle katılıyorum.", "Katılıyorum.", "Kararsızım.", "Katılmıyorum." ve "Kesinlikle katılmıyorum." cümlelerini yazarak sınıfın farklı köşelerine asınız. • Sınıf tahtasındaki önermeye katılma derecenizi gösteren kartonun altında toplanınız. • Herkes yerini aldıktan sonra neden bu görüşte olduğunuzu gerekçeleriyle açıklayınız ve diğer kartonların altında toplanan arkadaşlarınızı sizinle aynı fikirde olmaları için ikna etmeye çalışınız. • Tartışma sırasında herkesin görüş belirtmesine fırsat veriniz ve onları dinleyiniz. • Tartışma süresince fikir değiştirebileceğinizi ve diğer gruplara katılabileceğinizi unutmayınız. • Öğretmeninizin rehberliğinde tartışmanın kapsamlı bir şekilde yürütüldüğünden emin olunuz ve ileri sürülen görüşleri analiz ederek sonucu değerlendiriniz.
  • Cevap:

Süreklilik: Onlu sistem, kut inancı, töreye bağlılık, orduda süvarilerin önemi.

Değişim: İslamiyet’ten sonra şer’i hukuk, divan teşkilatı, gulam sistemi, ikta askerleri ve donanma ortaya çıkmıştır.

Nedenler: Dinî unsurların etkisi, coğrafyanın şartları, yeni düşmanlarla mücadele ihtiyacı.

Etkileri: Merkezî otoritenin güçlenmesi, halkın devlete bağlılığı, Türk-İslam medeniyetinin gelişmesi.


Soru: Uygulama adımlarını takip ederek "Ben Kimim?" etkinliğini yapınız. • Öğretmeninizin rehberliğinde onar kişilik gruplar oluşturunuz ve aşağıdaki tabloda verilen devlet görevlilerini aranızda paylaşınız. (Sınıf mevcuduna göre gruplardaki öğrenci sayısını 7-8 kişi olarak da belirleyebilirsiniz.) atabey naib kâdılkudâtyuğruş  melikü's-sevahil emîr-i dâd hâcibü'l-hüccâb emîrü'l-ümerâ melik pervane sultan hace-i buzurg • Aşağıda verilen örnek oyundan yararlanarak temsil ettiğiniz devlet görevlisiyle ilgili üç özellik belirleyiniz. • Sınıf arkadaşlarınıza bu özellikleri söyleyerek "Ben kimim?" sorusunu sorunuz ve onların sizin hangi devlet görevlisini temsil ettiğiniz konusunda tahminde bulunmalarını sağlayınız. • Bütün devlet görevlileri doğru tahmin edilene kadar etkinliği devam ettiriniz.
  • Cevap:

“Ben Kimim?” etkinliği için örnekler:

  • Atabey: Meliklere eğitim verir, eyaletlerde bulunur, zamanla nüfuz kazanabilir.
  • Naib: Sultan adına devlet işlerini yürütür, vekil konumundadır.
  • Kâdılkudât: Kadıların başıdır, şer’i davaları yönetir.
  • Yuğruş: Karahanlılarda vezirdir, divan işlerini yürütür.
  • Melikü’s-Sevahil: Donanma komutanıdır, sahil güvenliğinden sorumludur.
  • Emîr-i Dâd: Örfi davalara bakar, adaletin sağlanmasında görevlidir.
  • Hâcibü’l-Hüccâb: Saray düzenini sağlar, hükümdara en yakın görevli.
  • Emîrü’l-Ümerâ: Ordunun başkomutanıdır.
  • Melik: Hükümdar ailesinden eyalet yöneticisidir.
  • Pervane: Yazışmaları düzenler, ferman ve beratları hazırlar.
  • Sultan: Devletin en yetkili kişisidir.

10. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 47 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.