“Türkiye Cumhuriyeti’nin 1960-1990 yılları arasındaki dış politikasını, Türkiye-ABD ve Türkiye-SSCB ilişkileri çerçevesinde değerlendirip bir ülkenin dış politikasının oluşturulmasında dikkate alınması gereken ilke ve kurallarla ilgili bir performans sunumu hazırlayınız. Sunumunuzu sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Türkiye Cumhuriyeti’nin 1960-1990 yılları arasındaki dış politikasını, Türkiye-ABD ve Türkiye-SSCB ilişkileri çerçevesinde değerlendirip bir ülkenin dış politikasının oluşturulmasında dikkate alınması gereken ilke ve kurallarla ilgili bir performans sunumu hazırlayınız. Sunumunuzu sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.

Soru: Türkiye Cumhuriyeti’nin 1960-1990 yılları arasındaki dış politikasını, Türkiye-ABD ve Türkiye-SSCB ilişkileri çerçevesinde değerlendirip bir ülkenin dış politikasının oluşturulmasında dikkate alınması gereken ilke ve kurallarla ilgili bir performans sunumu hazırlayınız. Sunumunuzu sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.

  • Cevap: 

1960-1990 ARASI TÜRKİYE DIŞ POLİTİKASI: ABD VE SSCB İLİŞKİLERİ

Giriş

  • Soğuk Savaş Dönemi: 1960-1990 arası Türk dış politikası, Soğuk Savaş’ın etkisinde şekillenmiştir.
  • Türkiye, NATO üyesi olarak Batı Bloku’nda yer alırken, SSCB ile de dengeli bir ilişki sürdürmeye çalışmıştır.

Türkiye-ABD İlişkileri

1960 Askerî Darbesi Sonrası Dönem:

  • ABD, Türkiye’ye ekonomik ve askeri yardım sağlamaya devam etti.
  • Darbeye rağmen Türkiye’nin NATO üyeliği devam etti.

Johnson Mektubu (1964):

  • ABD’nin Türkiye’yi Kıbrıs konusunda desteklememesi, ilişkileri gerdi.
  • Türkiye, daha bağımsız bir dış politika arayışına girdi.

Ambargo ve Kıbrıs Barış Harekâtı (1974):

  • ABD, Kıbrıs Barış Harekâtı sonrası Türkiye’ye silah ambargosu uyguladı.
  • Türkiye, bu dönemde askeri üretim kapasitesini artırma çabası içine girdi.

1980 Askerî Darbesi ve Yakınlaşma:

  • ABD, Türkiye’nin stratejik önemini vurgulayarak darbeyi örtülü şekilde destekledi.
  • Türkiye, Batı Bloku içinde yerini güçlendirdi.

Türkiye-SSCB İlişkileri

SSCB’nin Boğazlar Talepleri (1945-1960):

  • Türkiye, Sovyet tehdidi nedeniyle ABD’ye yakınlaştı ve NATO’ya üye oldu.

1960 Sonrası Denge Politikası:

  • Türkiye, SSCB ile ekonomik ve ticari ilişkileri geliştirdi (örneğin, Ereğli Demir-Çelik Fabrikası).
  • Batı’ya bağımlılığı azaltmak için SSCB’den kredi ve teknolojik destek alındı.

1980’ler Dönemi:

  • SSCB, Gorbaçov döneminde Türkiye ile ilişkileri yumuşattı.
  • Türk-Sovyet ticaret hacmi arttı ve enerji işbirlikleri gündeme geldi.

Dış Politika İlkeleri ve Kuralları

Ulusal Çıkarların Önceliği:

  • Dış politika, ulusal güvenlik ve ekonomik çıkarlar gözetilerek belirlenmelidir.

Uluslararası Dengeler:

  • Türkiye, Batı Bloku içinde yer alsa da SSCB ile ekonomik işbirliğini sürdürerek çok yönlü bir politika izledi.

Bağımsızlık ve Egemenlik:

  • Johnson Mektubu ve ambargo sonrası Türkiye, bağımsız hareket etme gerekliliğini anladı.

Uluslararası İttifakların Rolü:

  • NATO üyeliği, Türkiye’nin savunma politikalarında belirleyici oldu.

Sonuç

  • Türkiye’nin 1960-1990 dış politikası, Soğuk Savaş’ın dinamiklerine uyum sağlarken, ABD ile güvenlik, SSCB ile ekonomik işbirliği dengesine dayandı.
  • Dış politikanın temelinde ulusal güvenlik, ekonomik kalkınma ve uluslararası dengelerin korunması yatmaktadır.

Not: Sunumda haritalar, dönemsel istatistikler ve diplomatik gelişmeleri gösteren belgeler kullanılabilir.

“12. Sınıf SDR İpekyolu Yayınları İnkılap Tarihi Ders Kitabı Sayfa 219” ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.