“Türk Düşünce Tarihi Ders Kitabı Cevapları Sayfa 18 MEB Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Türk Düşünce Tarihi Ders Kitabı Cevapları Sayfa 18

Kül Tigin Kitabe'sinin doğu yüzünde kullanılmış olan "Kök Tengri" (Gök Tanrı) tamlaması Gök Tanrı'yı değil, mavi gökyüzünü ifade ettiği için Türkiye Türkçesine "gökyüzü" olarak aktarılmıştır. Ancak "Gök Tanrı" tamlamasındaki "gök" sözcüğü, esasında rengi veya gökyüzünü temsil etmez. Tanrı'nın ulu, semavi, yüce olması anlamında bir sıfat olarak kullanılmıştır. Aynı durum "Gök Türk" tamlamasındaki "gök" sözcüğü için de geçerlidir. Türkler, İslam'ı kabul ettikten sonra da Tanrı sözcüğünü Allah lafzını karşılamak üzere kullanmaya devam etmişlerdir. Allah ve Tanrı sözcükleri günümüze kadar beraberce kullanılagelmiş, Türk kültüründe bu iki sözcük hiçbir zaman karşı karşıya getirilmemiş ve yan yana yaşatılmıştır. İslam öncesi Türklerin dininde, cisim (madde) hâline sokulamayan bir tek Tanrı inancı vardır. Tanrı kelimesinin aynı zamanda gökyüzü anlamını da taşıması ve gökyüzüne kutsallık atfedilmesi, Türk dinî düşüncesinde tek Tanrı inancına zıt görülmemiştir. Çünkü her kutsal olan, Tanrı değildir. Yer, su, gökyüzü, bazı orman ve dağlar kutsaldır ama Tanrı değildir. İslam öncesi Türk düşüncesinde eşi ve benzeri olmayan yüce bir Tanrı dışında ikinci bir Tanrı'ya yer verilmemiştir. Tanrı, ruhani bir varlık olarak tasavvur edildiği için insan biçiminde düşünülmemiş ve putu yapılmamıştır. Bu nedenle Türklerin puthaneleri de olmamıştır. Türkler, İslam Öncesi Dönem'den itibaren sahip oldukları bu tek Tanrı inançlarını tarih boyu sürdürmüşlerdir. Orhun Kitabeleri'nde yer alan "Tanrı" sözcüğü çoğunlukla, İslam inancında yer alan "Yüce Allah" ifadesinde olduğu gibi "Ulu Tanrı" anlamındadır. Hem Bilge Kağan Kitabesi'nin doğu yüzünde hem de Kül Tigin Kitabe'sinin güney yüzünde şu ifade yer almıştır: "Tengri teg tengride bolmış Türk Bilge Kağan, bu bödge olurtum." (Tanrı gibi Tanrı'dan olmuş Türk Bilge Kağan, bu devirde tahta oturdum.) Bu ifadeye göre Tanrı kendinden başka hiçbir şeye benzemeyen ulu bir varlıktır. Bilge Kağan, tahta oturması için Tanrı tarafından seçilmiştir. Türk düşüncesinde kağanlara kut veren ve onları başa geçiren Tanrı'dır. Tanrı kağanı yüceltir, savaşanlarına güç ve kuvvet verir, zafer bahşeder. O, Türk'ün yardımcısıdır. Türk halkının istikbal ve istiklali onun elindedir. Bilge Kağan Kitabesi'nin doğu yüzünde bu konuya şöyle değinilmiştir: "Tengri küç birtük üçün anta sançdım, yanydım. Tengri yarlıkaduk üçün, men kazgantuk üçün Türk bodun [ança] kazgan [mış]erinç." (Tanrı güç verdiği için düşmanları orda mızrakladım, dağıttım. Tanrı lütfettiği için, ben kazandığım için Türk halkı da öylece kazanmıştır.) Kül Tigin Kitabesi'nin doğu yüzünde şu ifadeler yer almıştır: "Türk bodunuğ atı küsi yok bolmazun tiyin, kangım kağanığ öğüm katunuğ kötürmiş tengri, ilbiriğme tengri, Türk bodun atı küsiğ yok bo[lmazun tiyin, özümin ol tengri] kağan olurtdı, erinç." (Türk halkının adı sanı yok olmasın diye babam kağanı ve annem hatunu yüceltmiş olan Tanrı, devlet veren Tanrı, Türk halkının adı sanı yok olmasın diye, beni o Tanrı kağan oturttu, hiç şüphesiz.)
  • Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

Türk Düşünce Tarihi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 18 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.