“Toplumsal hareketlilik çeşitleri nelerdir? Açıklayınız.” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Toplumsal hareketlilik çeşitleri nelerdir? Açıklayınız.

Soru: Toplumsal hareketlilik çeşitleri nelerdir? Açıklayınız.

  • Cevap: 

DİKEY HAREKETLİLİK

Dikey hareketlilik tabakalar arasında yukarıya ve aşağıya doğru hareketliliktir. Yukarıya doğru hareketlilikte kişi statü elde ederken aşağı doğru hareketlilikte statü kaybına uğrar. Örneğin taşrada bir kasaba eczacısı olarak çalışan birinin işini zaman içinde geliştirmesiyle ilaç sektöründe üretim yapan bir patron konumuna yükselmesi dikey hareketliliktir. Bir lise müdürünün alanında genel müdürlüğe yükselmesi veya mesleki hayatına komiser muavini olarak başlayan birinin emniyet genel müdürü olması dikey hareketliliktir. Burada bireyin statüsünün yükselmesi ile geliri artmış, iş ilişkileri ve yaşam biçimi değişmiştir. Benzer bir şekilde süpermarket sahibinin iflas ederek bir markette işçi olması aşağıya doğru dikey hareketliliktir.

YATAY HAREKETLİLİK

Dikey hareketlilikten farklı olarak, bir toplumsal tabakada yer alan bireyin işini, çevresini ya da yaşadığı yeri, yaşam biçimi değişmeden benzer olan başka bir iş, çevre ya da yerle değiştirmesine yatay hareketlilik denir. Örneğin, köyde ya da kırsal kesimdeki bir tarım işçisinin kente göçüyle burada vasıfsız olarak yaptığı işler ve bulunduğu konum yatay hareketliliktir. Bir fabrika işçisinin başka bir fabrikada işçi olması, bir fabrikatörün yeni bir fabrika açması, büyük bir banka yöneticisinin başka bir bankaya yönetici olarak geçmesi, bir valinin merkez valiliğine atanması yatay hareketlilik örnekleridir.

COĞRAFİ HAREKETLİLİK

Ticari, siyasi, turizm gibi amaçlarla bir ülkeden başka bir ülkeye veya ülke içinde bir bölgeden başka bir bölgeye yapılan göçlerdir. Köydeki tarım işçisinin kente göç ederek fabrika işçisi olması bu duruma örnek olarak verilebilir.

MESLEKİ HAREKETLİLİK

Aynı tabaka içinde bireyin mesleğini veya işini değiştirmesidir. Bir avukatın noterlik yapmaya başlaması, bir manavın bakkal mesleğine geçmesi gibi. Toplumsal prestij ve gelir düzeyi açısından aynı olan meslekler arasında geçişler bu anlamda yatay hareketliliktir.

“Sosyoloji Meb Yayınları Sayfa 72 Cevapları” ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.