“11-12. Sınıf Sosyoloji 1 Ders Kitabı Cevapları Sayfa 56 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Sosyoloji 1 Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 56

1. Uygulama

Soru: Aşağıdaki metni inceledikten sonra altında yer alan diyagramı uygun şekilde doldurunuz.

Modern, Modernite ve Modernleşme Kavramları

Şimdiye ait olan, güncel olan anlamına gelen modern kelimesi ilk kez 5. yüzyıl Latincesinde "modernus" olarak kullanılır. Modern, yeni olanı ya da geçmişten farklı olanı ifade eder. Bu erken kullanımda kavram henüz ilerleme, teknik gelişme ya da üstünlük anlamı taşımaz; yalnızca zaman farkını, "eskiye ait olan" [antiquus (antik)] ile "şimdiye ait olan" arasındaki ayrımı ifade eder.Modernite kelime anlamı olarak modern olma durumunu ifade eder. Sosyal bilimlerde modernite 18. yüzyılda Batı Avrupa'da başlayan yeni bir toplumsal yaşam ve örgütlenme biçiminin ifadesidir. Tarihin bu döneminde ekonomik, siyasal, sosyal ve kültürel alanların dönüşmesiyle yeni bir dünya ortaya çıkmıştır. Bu durum akılcılık, bireycilik, kapitalizm, sekülerleşme, milliyetçilik, bilime dayalı ilerleme düşüncesi, sanayileşme, kentleşme, uzmanlaşma gibi unsurları içermektedir. Ancak bu unsurlar yalnızca fikirler ya da değerlerden ibaret değildir; güç ilişkileriyle, iktisadi çıkarlarla ve küresel eşitsizliklerle iç içe geçmiş yapılardır. Modernite bir yandan üretim kapasitesini artırarak refah ve teknik imkânlar ortaya çıkarmış diğer yandan sınıfsal eşitsizlikler, sömürgecilik, hegemonya ve eşit olmayan küresel ticari ilişkiler aracılığıyla Batı Avrupa'yı dünyanın merkezine yerleştirmiştir.

Modernite farklı ülkelerde farklı aktörler tarafından yürütülen bir süreç olsa da temelde yeni bir ekonomik sınıf olan burjuvazinin eseridir. Kapitalizm ve faydacı felsefe ekseninde gelişen burjuva dünya görüşü ihtiyaç duyduğu kaynakların önemli bir kısmını sömürgecilikle elde etmiştir. Sömürgecilik yoluyla elde edilen ham madde, altın, gümüş ve insan gücü büyük bir sermaye birikimi meydana getirmiş ve bu birikim düşünürlerin, sanatçıların ve bilim insanlarının desteklenmesinde kullanılarak Batı'nın güçlenmesinde çarpan etkisi oluşturmuştur.

Modernleşme (modernizasyon) modern düzeni kurma sürecini ifade eder. Bu süreç bilinçli bir şekilde ve belli bir programa göre yaşanan dönüşümdür. Modernite sürecinde Batı Avrupa hızla dünyanın yükselen gücü hâline gelmiş ve Osmanlı da dâhil olmak üzere diğer devletlerin bağımsızlığı için bir tehdide dönüşmüştür. Japonya, Rusya, İran, Osmanlı gibi büyük devletler de Batı Avrupa'da ortaya çıkan mo- dernitenin de etkisiyle modernleşme sürecine girmişler; siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel alanlarda ıslah, reform, devrim gibi yollara başvurmuşlardır. Bunun yanında modern teknolojinin askerî alanda sağladığı üstünlük, üretimde ortaya çıkardığı verimlilik, ulaşım ve iletişimde sunduğu hız ve kontrol imkânları modernleşmeyi cazip kılmıştır. Ancak tarihsel olarak başka sosyal bağlamlarda ortaya çıkmış olan yeniliklere uyum sağlamak kolay olmamıştır. Böylece modernleşme birçok toplumda parçalı, çelişkili ve gerilimli bir süreç olarak yaşanmıştır. Toplum kendi içinde bir bütün olduğu için sadece belli bir alanı değiştirmek mümkün olmamıştır. Bir alanda yapılan değişiklik diğer alanlarla uyumsuzluğa neden olduğu için zincirleme değişiklikler gerektirmiştir. Modernleşme yerine Batılılaşma, Batıcılaşma, Batılaşma, çağdaşlaşma, muasırlaşma, asrileşme gibi kavramlar da kullanılmıştır.

Modernite sürecinin öznesi temelde burjuva sınıfı iken modernleşme sürecinin öznesi büyük oranda devlettir. Modernleşme girişimleri Batılı eğitim almış devlet yöneticilerinin kontrolünde gerçekleşmiştir. Modernite Batı'da uzun bir tarihsel süreçte burjuva sınıfının ekonomik faaliyetleri temelinde ortaya çıkarken modernleşme büyük oranda devlet tarafından belli hedeflere yönelik olarak uygulanan bir program şeklindedir. Tanzimat ve Meşrutiyet Dönemleri'nde ıslahatçı bir karaktere sahip olan modernleşmeyle bilim ve tekniğin transferi ve bir anayasa ile padişahın yetkilerinin sınırlandırılması amaçlanmıştır. Cumhuriyet Dönemi'nde ise modernleşme inkılapçı bir karaktere evrilmiş, sosyal ve kültürel alanların da devlet eliyle dönüşümü hedeflenmiştir.

  • Cevap:

11-12. Sınıf Meb Yayınları Sosyoloji 1 Ders Kitabı Sayfa 56 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.