“11-12. Sınıf Sosyoloji 1 Ders Kitabı Cevapları Sayfa 109 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Sosyoloji 1 Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 109

Toplumsal Yapının Temel KavramlarıStatü ve Rol: Statü bireyin toplum içindeki konumu veya mevkisidir. Verilmiş statü ve kazanılmış statü olmak üzere İki tip statü vardır. Verilmiş statü bireyin erkek ya da kadın olması, varlıklı bir aileye mensup olması gibi doğuştan gelen statüdür. Kazanılmış statü ise bireyin emeği ve yeteneği ile elde etmiş olduğu statüdür. Rol bireyin statüsüne bağlı olarak sergilemesi beklenen davranış kalıplarıdır.Statü ve rol, birbirini tamamlayan iki kavramdır. Statü bir çerçeve sunar, rol ise bu çerçevenin içini doldurur. Örneğin doktor, öğrenci, ebeveyn gibi statülerde bulunmak; hasta tedavisi, ders çalışma, çocuk büyütme gibi rolleri yerine getirmeyi gerektirir. Bireyin birden fazla statüsü ve bu statülere bağlı olarak farklı rolleri vardır. Örneğin bir kişi iş yerinde yönetici statüsündeyken evde ebeveyn statüsünde olabilir. Kişinin bu farklı statülerin gerektirdiği roller arasında çelişki yaşamasına rol çatışması denir. Toplumsal Norm: Bir toplumdaki bireylerin belirli durumlarda nasıl davranmaları gerektiğini belirleyen yazılı (kanun, yönetmelik vb.) ya da yazısız (gelenekler, ahlak kuralları vb.) kurallar ve beklentilerdir. Örneğin kırmızı ışıkta durmak yazılı toplumsal normdur. Toplumsal Sapma: Birey veya grubun toplumsal normlara aykırı davranışlar sergilemesidir. Toplumsal sapma iki yönde gerçekleşebilir. 

  • Olumsuz Sapma: Toplum tarafından onaylanmayan, yerleşik normların gerisinde kalan ve genellikle cezalandırılan davranışlardır. Örneğin rüşvet almak, hırsızlık yapmak veya trafik kurallarına uymamak olumsuz sapmadır.
  • Olumlu Sapma: Toplumun beklentilerinin ve genel davranış kalıplarının üzerinde olan, başlangıçta yadırgansa da toplumun gelişmesine katkıda bulunan davranışlardır. Örneğin ayrımcı yasaların olduğu bir dönemde bu yasalara barışçıl bir şekilde karşı çıkan bir hak savunucusunun eylemi olumlu sapmadır.

Toplumsal Kontrol: Bireylerin toplumsal normlara uygun davranmasını sağlamak için oluşturulmuş mekanizmaların bütünüdür.Normlar kural koyucu özellikleriyle davranışları yönlendirir, toplumsal kontrol ise normların uygulanmasını denetler ve onları güvence altına alır. Toplumsal kontrol resmî (hapis cezası, disiplin cezası,trafik cezası vb.) ya da gayriresmî (ayıplama, dışlama, mahrum bırakma vb.) olabilir.Toplumsal Kurum: Toplumda temel ihtiyaçların karşılanması, davranışların düzenlenmesi ve toplumsal düzenin sürekliliğinin sağlanması amacıyla tarihsel süreçte şekillenen yerleşik normlar, roller, değerler ve örgütlenmiş davranış kalıplarının bütünüdür. Aile, din, ekonomi, eğitim ve siyaset temel toplumsal kurumlardır.Toplumsal Grup: Ortak amaç, değer veya çıkarları paylaşan ve üyeleri arasında etkileşim bulunan topluluktur. Örneğin dernek üyeleri, bir takımın futbolcuları birer toplumsal gruptur. Toplumsal gruplar birincil ve ikincil olmak üzere iki başlık altında ele alınır.

  • Birincil Gruplar: Grup üyelerinin yüz yüze ilişkiler kurduğu, ortak duyguların ve sürekliliğin söz konusu olduğu yapılanmadır. Aile ve arkadaş grupları birincil gruplara örnektir.
  • İkincil Gruplar: Grup üyelerinin ortak çıkarlar etrafında toplandığı, üyeler arasındaki ilişkilerin nispeten resmî olduğu yapılanmadır. İkincil gruplar birincil gruplara kıyasla genelde daha kısa sürelidir. Şirketler, dernekler, vakıflar ikincil gruba örnektir.

Toplumsal Kategori: Belirli bir ortak özelliğe sahip olup aynı kategoride sınıflanan ancak aralarında doğrudan etkileşim bulunmayan insanları ifade eder. Üniversite öğrencileri, emekliler birer toplumsal kategoridir.

  • Cevap:

11-12. Sınıf Meb Yayınları Sosyoloji 1 Ders Kitabı Sayfa 109 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.