“Sayfa 19’da kelimelerin değişim ve dönüşümüyle ilgili doldurduğunuz tablodan faydalanarak aşağıdaki çalışmayı yapınız.” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Sayfa 19’da kelimelerin değişim ve dönüşümüyle ilgili doldurduğunuz tablodan faydalanarak aşağıdaki çalışmayı yapınız.

Soru: Sayfa 19’da kelimelerin değişim ve dönüşümüyle ilgili doldurduğunuz tablodan faydalanarak aşağıdaki çalışmayı yapınız.

  • Cevap: 

Soru: Tartışma sonucunda oluşturduğunuz listeden hareketle kelimelerin biçim ve anlam yönünden farklılaşmasının nedenlerine dair çıkarımlarınızı aşağıdaki alana yazınız.

  • Cevap:

✅Seçtiğim dörtlük: “Yamaç tepe yeşerdi / Kuru otları aşırdı / Göl sularını taşırdı / Sığır boğa böğrüşür.”

✅Farklılaşan kelimeler (eski→günümüz): töpü→tepe, yaşardı→yeşerdi, orut→kuru, köl→göl, köşerdi→taşırdı, buka→boğa, münreşür→böğrüşür.

✅Değişim–dönüşüm: töpü→tepe (ö,ü→e; anlam aynı), yaşar-→yeşer- (a→e; anlam aynı), orut→kuru (eş anlamlı değişim), köl→göl (k→g; anlam aynı), köşerdi→taşırdı (kök değişti; anlam yakın), buka→boğa (u→o, k→ğ; anlam aynı), münreşür→böğrüşür (kök değişti; anlam yakın).

✅Nedenler: ses olayları ve kolay söyleyiş, ağız/lehçe ve göç etkisi, yazı dilinin standartlaşması, kültürel değişmeler.

✅İlişki kurma: göç–lehçe farkları ses değişmelerini doğurdu; yazı dili bunları sadeleştirip standartlaştırdı; bazı eski kökler yerini eş anlamlı yeni kelimelere bıraktı.

✅Grubun kabul ettikleri (liste): ses olayları, standartlaşma, eş anlamlı sözcük değişimi, kültürel-toplumsal etki.

Soru: Çıkarımlarınızı grup sözcüleri aracılığıyla sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.

  • Cevap: Kelimeler, ses olayları, lehçeler ve yazı dilinin standartlaşmasıyla biçim değiştirir. Kültürel değişim ve yabancı dillerle etkileşim ise anlamlarını genişletir, daraltır ya da mecazlaştırır.

“10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 20” ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.