Psikanalitik Edebiyat Kuramı Hakkında Bilgi

Psikanalitik Edebiyat Kuramının Genel Özellikleri

Psikanalitik Edebiyat Kuramının Temsilcileri

Psikanalitik Edebiyat Kuramı Nedir

Sigmund Freud’un psikoloji alanında yaptığı çalışmaların etkisiyle edebiyatta psikoloji etkisi başlar. Sonrasında Jung, Adler, Lacan, Melanie Klein ve Lacan psikanalitik edebiyat kuramının gelişmesinde önemli adımlar atan isimler olmuştur.

“Freud sanatçının yaratma eylemi ile nevroz arasında sıkı bir ilişki bulur ve bilinçaltının ‘yaratma’daki rolünü belirlemeye çalışır.” (Moran, 2007: 150) Freud, insanların bilinçaltına attıkları bazı dürtüleri hayal kurma, rüya vb. yollarla dışa vurduklarını düşünür. Sanatçı da bir bakıma eserleriyle bilinçaltını dışa vurur. Bu sebeple bir yazarın bir eseri psikanalizdeki hastanın sözleri gibidir. Bu yolla eserden hareketle yazara gidilebilir.

Yazar merkezli bir yaklaşımla metne yaklaşarak yazarın geçmiş yaşantıları, çevresi, ailesi, kültür seviyesi, psikolojik sorunları vb. durumlardan da metne gidilebilir. Söz gelimi Peyami Safa’nm bacağındaki sorundan Dokuzuncu Hariciye Koğuşu'nâakı kahramanın psikolojisine ya da Haşim’in fiziksel ve psikolojik problemlerinden şiirindeki psikolojik yapının çözümlenmesi mümkündür. Freud’un Dostoyevski’nin kişiliğinden hareketle Karamazof Kardeşler romanını incelemesi ve Sophokles’in Kral Oedipus adlı eserini psikanalitik açıdan incelemesi eleştirmenler için iki başat örnek olmuştur.