“Ortak Türk Tarihi Ders Kitabı Cevapları Sayfa 25 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Ortak Türk Tarihi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 25

1. ASYA HUN İMPARATORLUĞU

Çin kaynaklarında Hsiungnu olarak geçen bu devlet MÖ III. yüzyıl ile MS III. yüzyıl arasında hüküm sürmüştür. Bilinen ilk hükümdarı Tuman'dır (Teoman). Toprakları Orta Asya, Güney Sibirya, Moğolistan ve Kuzey Çin'i kapsamıştır. Tuman'ın oğlu olan Mete Şanyü (Maodun Tanrı-Kut) döneminde Hunlar en güçlü dönemlerine ulaşmışlardır. Onun yüz binlerce atlı askerden oluşan ordusu etraftaki Yüeçi, Wusun (Uysun), Tunghu (Tunguz), Kiyenkun (Kırgız), Tingling kabilelerini kendi hâkimiyeti altına almıştır. Mete, Çin'deki Han Hanedanı'nın ordularını bozguna uğratarak Kuzey Çin'deki birçok bölgyi ele geçirmiştir. Hunlar Doğu Türkmenistan'daki şehir devletlerini kendilerine bağlamış, Çin'in kuzeyine giden İpek Yolu'nun kuzey hattını kendi kontrolü altına almışlardır. MÖ 40'lı yıllarda Hun hükümdarı Çiçi Yedisu'da Talas Nehrı kıyısında şehir inşa ettirmiştir.

Asya Hun İmparatorluğu Çinlilerin müdahalesi ve yöneticilerinin taht kavgaları sonucunda III. yüzyılda dağılmıştır. Hunların bir kısmı Çin'e giderek orada küçük devletçikler kurmuşlardır. Belirgin bir kısmı ise batıya giderek Doğu Avrupa'da kendi devletlerinin temelini atmışlardır.

Hunların Dili Üzerine

Asya Hunlarından günümüze fazla dil malzemesi ulaşmamıştır. Bu dönemde Talas (Taraz), Çaç (Taşkent), Silis (Sirderya), İtil (Volga), Dayık (Yayık/Ural) gibi bölge ve nehirler adları görülür. Onların Eski Türkçeyle açıklanması Hunların Türk dilini kullandıklarını tespit etmektedir. Nitekim Kâşgarlı Mahmut İtil adının Türk ülkelerinde büyük ırmaklara verildiğini kaydetmiştir. Çin yıllıklarında geçen Hun diline ait Göğe Tengli (Tengri) sözcüğü tüm Türk dillerinde korunan Tanrı sözcüğünü karşılar. Birçok kaynakda da Kuzey Kafkasya’da bulunan Hunların Tengri-Han adlı ilaha taptıkları kaydı geçer.

Hun adı uzun yüzyillar boyunca farklı adlara sahip eski Türk halkları için genel bir isim olmuştur. Çinliler Tujüe (Kök Türk) ve diğer Türk halklarına Hsiungnu dedikleri gibi III. -IV. yüzyllara ait Soğdça Eski Mektuplar’da da Hun adıyla Çin’in kuzeybatısında yaşayan atlı konargöçerleri ifade etmişlerdir. Nitekim Pencikent’te (Tacikistan) bulunan VIII. yüzyılın başlarına ait Mug Dağı Soğd Arşivi’nde Kök Türk Kağanlığı “xwn” (Hun) adıyla kaydedilmiştir [I. Köktürk 552-630 ve II. Köktürk (Kutluk) 682-742].

  • Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

Meb Yayınları Ortak Türk Tarihi Ders Kitabı Sayfa 25 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.