“Ortak Türk Tarihi Ders Kitabı Cevapları Sayfa 12 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Ortak Türk Tarihi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 12

TÜRK DİLLERİN COĞRAFİ DAĞILIMI

Türk dilinin konuşulduğu alan doğudan batıya Uzak Doğu ve Batı Çin'den Doğu Avrupa ve Anadolu'ya kadar, kuzeyden güneye ise İdil-Yayık (Volga-Ural) ve Güneybatı Sibirya'dan Doğu Türkistan, Kuzey Afganistan, Kuzey İran ve Kafkasya'ya kadar uzanır.

Türk dilin genel olarak üç büyük koldan oluşur: Kıpçak, Oğuz ve Karluk. Bunun yanında nüfusu sayıca az olan Kuzeydoğu Sibirya, Güney Sibirya ve Ogurca (Çuvaça) gibi Türk lehçeleri bulunmaktadır.

Kıpçak grubunda bulunan lehçelerde Eski Türkçe söz başı “y” ünsüzü “c” ünsüzüne, söz sonundaki “ğ” ünsüzü ise “v” ünsüzüne dönüşmektedir.

Örneğin Eski Türkçe yürük “kalp, yürek” Kıpçak lehçelerinde genelde cürek, tağ “dağ” ise tav / tau olarak telaffuz edilir.

Oğuz grubundaki lehçeler için Eski Türkçe söz başı “k” ünsüzün “g” ünsüzüne, “t” ünsüzün ise “d” ünsüzüne dönüşmesi söz konusudur.

Eski Türkçe kel- “gelmek” yerine gel-, tiş “diş” sözcüğü yerine ise diş sözcüğü kullanılır.

Karluk grubundaki lehçelerde ise Eski Türkçe sözcükler aynen korunmakla beraber bu sözcükler ses bakımından değişime uğramıştır.

Bu grubun özelliklerinden biri ünsüz ikizleşmesidir. Örneğin Eski Türkçe yeti “yedi (sayı)” yetti, katış “katı, sert” kattık şeklindedir.

Güney Sibirya lehçeleri bu üç grupla yakınlık göstermekle beraber söz varlığında daha arkaik unsurlar ağırlıktadır. Bu grubun diğerlerinden farkına şu örnek verilebilir: Tuva dilindeki adak “ayak”, Yakutçada atah, diğerlerinde ise ayak yalnız Halaç dilinde hadak şeklindedir.

Ogur grubunun bugünkü tek temsilcisi Çuvaşa, ölü sayılan ve diğer Türk dillerine daha uzak kalan Eski Bulgarcanın mirasçısı olarak kabul edilmektedir. Bu dilin özelliklerinden biri diğer Türk lehçelerinde sonu “z” ile biten sözcüklerin “r” ile bitmesidir. Örneğin Çuvaşcadaki tahar- Eski Türkçe’de tokuz “dokuz”, Çuvaşcadaki hır- Eski Türkçede kız “kız” olarak kullanılmıştır. Diğer Türk lehçelerinden epey uzaklaşan diğer bir lehçe ise Kuzeydoğu Sibirya grubuna ait Yakut (Saha) Türkçesidir. Bu lehçede Eski Türkçede söz başı “y” ünsüzü genel olarak “s” ünsüzüne dönüşür. Örneğin Eski Türkçede yıl “yıl, sene” Yakutça sil biçiminde söylenir.

  • Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

Meb Yayınları Ortak Türk Tarihi Ders Kitabı Sayfa 12 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.