Mecaz-ı Mürsel Sanatı Nedir, Açıklaması, Örnekleri

Bir sözü benzetme amacı gütmeden, başka bir anlamda kullanma sanatıdır.

********************

Koştu, yokuş aşağı, rengi atmış bir şapka,
Çanta, gözlük,
Bir eski atkı, adımları yavaş;
Uçar gibi hafif bir önlük.    (Bu dizelerde "şapka, çanta, gözlük, atkı ve önlük" sözcükleriyle mecaz-ı mürsel yapılmıştır. İnsan - giysi ilişkisi söz konusudur. Giysi söylenmiş, insan kastedilmiştir. İnsan ve giysi arasında benzerlik ilgisi yoktur.)

********************

Ben garip çizgilerle uğraşırken baş başa,
Rastlamıştım duvarda bir şair arkadaşa. (İkinci dizedeki "duvarda bir şair arkadaş" sözüyle "duvarda asılı duran şiir" kastedilmiştir. "Şair" ile "şiir" arasında bir benzetme ilgisi yoktur. Bu sözcükler arasında eser- sanatçı ilgisi söz konusudur.)

********************

El ayak çekilince,
Sohbetler tükenince,
Dostlar eve gidince.
Bu geceler işkence. (ilk dizedeki "el, ayak" sözcükleriyle ad aktarması yapılmıştır. "insan" ile "el-ayak" arasında parça-bütün ilişkisi vardır.)

********************

Bin atlı o gün çocuklar gibi şendik.
Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik. (Bu dizelerde "atlı" sözcüğü söylenmiş ve askerler kastedilmiştir. Herhangi bir benzetme amacı olmadığından dizelerde mecaz-ı mürsel sanatı vardır.)