“11-12. Sınıf Mantık Ders Kitabı Cevapları Sayfa 61 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Mantık Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 61

5. Etkinlik

Adı Kıyas ve ÇeşitleriAmaç Çıkarım çeşitlerini özetleyebilmeSüre 30 + 30 dakika

Soru: Aşağıdaki işlem basamaklarını takip ederek etkinliği gerçekleştiriniz. Etkinlik sonunda Grup Değerlendirme Formu’nu doldurunuz.

1. Öğretmeninizin rehberliğinde 4-6 kişilik gruplara ayrılınız.2. Aşağıdaki bilgi notundan hareketle tablodaki kıyas örneklerinin terimlerini (S, P, M) belirleyerek kıyasın geçerliliğini denetleyiniz.

Dolaylı Çıkarım (Kıyas) ve Basit Kıyasın Yapısı

Kıyas, öncül adı verilen İki veya daha fazla önermeyle sonuç adı verilen bir önerme arasında mantıkça geçerli bir ilişki kurmaktır. Eğer bir çıkarım iki öncül ve bir sonuç önermesinden meydana geliyorsa buna basit kıyas adı verilir. Basit kıyas mantıktaki en temel dolaylı çıkarım biçimidir. Basit bir kıyasta büyük (P), küçük (S) ve orta (M) terim olmak üzere üç farklı terim çeşidi bulunur. Büyük terim sonuç önermesinin yüklemi olan terimdir. Küçük terim sonuç önermesinin öznesi olan terimdir. Orta terim ise her iki öncülde de bir kez geçen, öncüller arasında köprü kuran ancak sonuç önermesinde yer almayan terimdir. Kıyaslar büyük terimi içeren “büyük öncül”, küçük terimi içeren “küçük öncül” ve bu ikisinden kurallara uygun olarak elde edilen “sonuç önermesi”nden oluşur.Örnek1. Öncül (Büyük Önerme): Bütün mevsimler güzeldir.2. Öncül (Küçük Önerme): Sonbahar bir mevsimdir.Sonuç: Öyleyse sonbahar güzeldir.Orta Terim (M): “mevsim” (Her iki öncülde de geçer, köprü görevi görür ve sonuçta yer almaz.)Küçük Terim (S): “sonbahar” (Sonuç önermesinin öznesidir.)Büyük Terim (P): “güzeldir.” (Sonuç önermesinin yüklemidir.)Önermelerde ve Kıyasta Dağıtılma KuralıAristoteles’in geliştirdiği kıyas mantığının temel geçerlilik şartlarından biri de orta terimin dağıtılması kuralıdır. Bir terim, önermedeki bütün bireyleri kapsıyorsa dağıtılmış olarak ifade edilir. Bunun için önermedeki terimlerden birinin diğerini tam olarak kapsaması gerekmektedir. Örneğin “Bütün şahinler kuştur.” önermesinde özne durumunda bulunan “şahin” terimi, yüklem durumundaki “kuş” terimi tarafından kapsandığı için tam dağıtılmıştır. Ancak “kuş” terimi, “şahin” terimine göre tam kapsayıcılığa sahip olmadığından dağıtılmamıştır. Nitekim “Bütün şahinler kuştur.” denilebilir ancak bütün kuşların şahin olduğu söylenemez. Geçerli bir kıyasta orta terim en az bir kere dağıtılmış olmalıdır. Orta terim dağıtılmazsa büyük ve küçük terimler gerçek anlamda birbirine bağlanamaz. Orta terimin dağıtılmadığı durumda iki ayrı kümenin yalnızca bir ortak özelliğe sahip olması onların aynı olduğu anlamına gelmez. Böyle durumlarda gerçek mantıksal bağlantı kurulamaz ve akıl yürütme, görünüşte mantıklı olsa da aslında geçersiz olur.Kıyasın Geçerliliğinin DenetlenmesiKıyasın geçerli sayılabilmesi için şu kurallara uyulmalıdır.Orta terim, öncüllerde en az bir kez dağıtılmış olarak yer almalıdır.Orta terim, sonuç önermesinde kesinlikle yer almaz.İki olumsuz öncülden sonuç çıkmaz. Öncüllerden en az biri olumlu olmalıdır.Öncüllerden biri olumsuzsa sonuç mutlaka olumsuz olur.İki tikel öncülden sonuç çıkmaz. Öncüllerden en az biri tümel olmalıdır.Öncüllerden biri tikelse sonuç mutlaka tikel olur.Öncüllerin her ikisi de olumluysa sonuç önermesi olumsuz olamaz.Öncüllerde dağıtılmamış (tikel) bir terim, sonuç önermesinde dağıtılmış (tümel) olarak yer alamaz.

  • Cevap:

11-12. Sınıf Meb Yayınları Mantık Ders Kitabı Sayfa 61 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.