“11-12. Sınıf Mantık Ders Kitabı Cevapları Sayfa 46 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Mantık Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 46

İçlem ve Kaplam

Mantıkta kavram, benzer özellikler taşıyan ve bir sınıfa ait olan varlıkların ortak özelliklerini belirtmek için kullanılır. Örneğin “taşıt” kavramı; otomobil, uçak, tren, gemi gibi farklı işlevleri ve biçimleri kapsayan ortak bir addır. Taşıt kavramının içerisinde düşünülen tüm araçlar o kavramın kaplamıdır. Kaplam, kavramın işaret ettiği ve içine aldığı tüm nesnelerdir. Bir kavramın kapsadığı bütün elemanların ortak özellikleri ise o kavramın içlemini oluşturur. Kavramın içlemini belirlemek, o kavramın aynı zamanda anlamını da belirlemek demektir çünkü içlem; o kavramın tüm ortak özelliklerini ifade eder. Örneğin canlı kavramı bitki, insan, hayvan gibi canlı varlıkları içine aldığı için kaplamı oldukça fazladır. Fakat konuşabilen canlı denildiğinde sadece insandan bahsedilir ve böylece canlı kavramının kaplamı azalır, içlemi artar. Bu, içlem ve kaplam arasındaki ters orantıdır. Kısaca kaplam çoğaldıkça içlem azalır, içlem çoğaldıkça kaplam azalır. İçlem ve kaplam arasındaki ilişki Şema 2.1’de gösterilmiştir. Şemaya göre en üstte yer alan varlık kavramı, altındaki diğer tüm kavramları içine aldığı için kaplamı en geniş olan kavramdır. Ancak en genel olduğu için içlemi en azdır. Buna karşılık en alttaki “çam” ve “meşe” kavramları, kaplamı en dar ancak kendine has özellikleri en çok olduğu için içlemi en fazla olan kavramlardır. Örneğin “meşe” kavramından “ağaç” kavramına geçerken kaplam artar, içlem azalır çünkü “ağaç” kavramının içine “meşe, çam, elma, harnup, dut” gibi bütün ağaçlar girer. Özetle bir kavramın içlemi, o kavramın üstünde olan (ağaç için bitki, canlı, varlık gibi); kaplamı ise o kavramın altında yer alan (ağaç için çam, meşe, kavak gibi) varlıklardır.

MS III. yüzyılda yaşayan ve Aristoteles’in takipçilerinden olan Porphyrios, Aristoteles’in kitabına giriş mahiyetindeki İsagoge (İsagoji) adlı eseri yazmıştır. Porphyrios, varlıkları ve kavramları birbirleriyle olan ilişkilerine göre sınıflandırırken beş tümel olarak adlandırılan bir yapı kurmuştur. “Porphyrios ağacı” bu yapının daha kolay anlaşılmasını sağlamaktadır. Bir şeyin ne olduğunu (mahiyetini) ve nasıl olduğunu (niteliklerini) anlatmaya yardımcı olan beş tümel; cins, tür, ayrım, özgülük ve ilintiden oluşur.

  • Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

11-12. Sınıf Meb Yayınları Mantık Ders Kitabı Sayfa 46 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.