“11-12. Sınıf Mantık Ders Kitabı Cevapları Sayfa 109 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Mantık Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 109

İNCELEME METNİ

Soru: Aşağıda verilen metne göre soruları cevaplayınız.

Bilindiği gibi Aristoteles, insanlık tarihinin kaydettiği çok önemli ve etkileri son derece geniş kapsamlı olan bir düşünürdür. Aristoteles’in yapmış olduğu birçok farklı alandaki çalışmaları (biyoloji, fizik, kozmoloji vb.) zaman zaman eleştirilmekle beraber uzun süre varlığını sürdürmüş, fakat zamanla bugünkü anlamda bilimler doğmuştur. Aristoteles’in görüşlerinde son değişiklik mantık alanında olmuştur. Deneysel bilimlerin değişmesi için bilindiği gibi deney ve gözlem yapmak kaçınılmazdır.Bu işlemler zaman zaman çok masraflı olabilmekte ve vakit alan bir çaba gerektirmektedir. Halbuki mantık için bir kalem ve bir kâğıt yeterlidir; ne var ki en son değişim bu alanda gerçekleşmiştir. İşte bu nokta bize Aristoteles mantığının, bütün eleştirilere rağmen varlığını sürdürmesinin gerekçesini ve mantığın önemini gösteren ipuçları vermektedir. Yukarıda işaret edildiği gibi Aristoteles mantığının varlığını uzun bir süre koruyabilmesi, elbette onun mükemmelliği ile ilgilidir; fakat daha çok, mantığın düşünce boyutuyla olan ilişkisidir. Bu ilişki aynı zamanda onun niçin medeniyet kurucu bir özelliğe sahip olduğunu da açıklamaktadır. Mantığın diğer önemli özelliği, her medeniyetin bu alandaki çalışmalarla olan ilginç etkileşimidir; diğer bir ifadeyle mantık medeniyet kurucu özelliğe sahiptir. Bunun sebebini mantığın yapısında ve işlevinde aramak gerekmektedir. Antik Çağ felsefesi, Aristoteles sayesinde kazandığı “alet” ile sağlam bir zemine oturmuş ve varlığını bugüne kadar sürdürmüştür. Mantık bu özelliğini Orta Çağ’da da sürdürmüştür. Hristiyan dünyası kendi teoloji anlayışları için tek araç olarak mantığı kullanmışlardır. Fakat bu ilişki İslam dünyasında doruk noktasına ulaşmıştır. İslam dünyasında bu Antik Çağ’dan gelen “alet” sadece geliştirilmekle kalmamış, en üst seviyede kullanılmıştır. Burada İslamiyet’in “akıl etmeye” dayanan özelliğinin önemi görmezlikten gelemeyiz. Nitekim İslam düşünürleri (henüz daha felsefe alanındaki büyük çalışmalar ortaya çıkmadan önce) yaklaşık bir asır boyunca, Kur’an’ı anlamak için mantık mı yoksa gramer mi tartışmasına girişmişlerdir. Bu da doğal olarak mantık ve gramer alanında çok önemli çalışmaların yapılmasına sebep olmuştur. Nitekim Farabi (tam adıyla Ebû Nasr Muhammed bin Muhammed bin Tarhan bin Uzluğ el-Fârâbî et-Türkî) ve İbn Sina gibi çok önemli ve etkileri asırlar boyu süren mantıkçılar yetişmiştir. Kısaca, Orta Çağ Hristiyan ve özellikle İslam dünyasının teolojisinde mantık çok temel bir araç olarak kullanılmıştır.Aristotelesçi anlamda mantık sisteminin yerini yeni bir yapıya bırakmasında -dolaylı da olsa- Nevvton’un bilimsel çalışmalarını beklemek gerekmektedir. Çünkü bu sistemin işleyiş biçimi kıyas tarzı çıkarımlara uygun olmayan bir özelliktedir. I. Kant’ın düşüncelerini, Nevvton sisteminin felsefi plandaki izdüşümü olarak kabul edebiliriz. Onun ünlü deyişiyle “aklını kullanma cesaretini göster” (sapere aude) [sapere aude] sözü, İslam dünyasında olduğu gibi, akıl etmenin, diğer bir ifadeyle mantığın medeniyet kuruculuk özelliğinin açık bir göstergesidir. Mantığın bu sefer bilimin verileriyle olan ilişkisi giderek yeni bir mantık anlayışının doğmasına doğrudan veya dolaylı olarak etki yapmıştır. Nevvton sistemi bize aralarında görünür bir ilişki olmayan (örneğin bir taşın düşmesiyle gezegenlerin hareketi gibi) olgular arasında bağ kurma olanağı vermektedir. Modern mantık dilinin sahip olduğu özelliklerin bu konudaki yatkınlığı göz ardı edilemez.

  • Cevap:

Soru: 1) Aristoteles mantığının yüzyıllardır varlığını sürdürmesinin temel sebebi nedir?

  • Cevap:

Soru: 2) Orta Çağ İslam dünyasında mantık çalışmalarının felsefeden önce gelişmeye başlamasının temel nedeni nedir?

  • Cevap:

11-12. Sınıf Meb Yayınları Mantık Ders Kitabı Sayfa 109 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.