Gazi Mustafa Kemal ve Sığırtmaç Mustafa metni cevapları ve soruları, MEB Yayınları 5. Sınıf Türkçe 1. Kitap sayfa 89-90-91-92-93-94-95-96-97-98-99-100-101-102-103 (Atatürk’ü Tanımak Teması)

Gazi Mustafa Kemal ve Sığırtmaç Mustafa Metni Cevapları

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 89 Cevabı

KEŞİF YOLCULUĞU

Soru: Atatürk'ün "En büyük savaş, cahilliğe karşı yapılan savaştır." sözüyle ilgili düşüncelerinizi söyleyiniz. Sizce Atatürk'ün cahillik ile yapılan savaşı "en büyük savaş" olarak ifade etmesinin sebebi ne olabilir?

  • Cevap: Atatürk'ün "En büyük savaş, cahilliğe karşı yapılan savaştır." sözü, eğitimin ve bilginin bir toplumun gelişimindeki hayati rolüne işaret eder. Cahillik, toplumların ilerlemesini engelleyen en büyük engellerden biridir. Atatürk, cehaleti ortadan kaldırmadan modernleşmenin ve bağımsızlığın tam anlamıyla sağlanamayacağını biliyordu. Bu nedenle, cahillik ile yapılan savaşı, ülkenin geleceği ve kalkınması için en büyük mücadele olarak görmüştür. Eğitim, bu mücadelenin en etkili aracıdır.

Soru: Atatürk'ün eğitime verdiği önem ile ilgili edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.

  • Cevap: Atatürk, eğitimi bir milletin ilerlemesi için en önemli araç olarak görmüştür. Cumhuriyetin kurulmasından sonra eğitimi yaygınlaştırmak ve modernleştirmek için büyük reformlar yapmıştır. Köy Enstitüleri, Millet Mektepleri ve Harf Devrimi gibi adımlar, toplumun her kesimine eğitim imkânı sunmayı amaçlamıştır. Atatürk’e göre eğitim, hem bireylerin gelişimi hem de ülkenin kalkınması için temel bir unsurdur.

Metni sessiz okuyunuz.

✅Öğretmeniniz metni okurken onu dikkat dağıtıcı hareketlerden kaçınarak dinleyiniz.✅Metni işitilebilir bir ses tonuyla vurgu ve tonlamaya dikkat ederek türün özelliklerine uygun bir şekilde sesli okuyunuz.✅Arkadaşınız metni sesli okurken anlamını bilmediğiniz kelime ve kelime gruplarını defterinize not ediniz. Bunların anlamını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten kontrol ediniz.

GAZİ MUSTAFA KEMAL VE SIĞIRTMAÇ MUSTAFA

Yıl 1929'du. Güzel bir eylül sabahında, Mustafa erkenden uyandı. Sığırları otlatması gerekiyordu. Hemen elini yüzünü yıkayıp iş kıyafetlerini giydi. Bir parça kuru ekmekle açlığını giderdikten sonra yola koyuldu. Sığırları önde, kendisi arkada, mis kokulu otların yetiştiği dağa doğru ilerliyordu. Gökyüzünde pırıl pırıl bir güneş, yeryüzünde yemyeşil bir doğa vardı. Her yer, her şey eşsiz güzellikteydi. Ama Mustafa, bu güzellikleri fark edemeyecek kadar yorgundu. Çünkü o hastaydı. Sıtma olmuştu. Üstelik bugün kendini, her zamankinden daha halsiz hissediyordu. Tek isteği bir an önce sığırlarını otlatıp evine dönmekti.

Bu arada Gazi Mustafa Kemal Yalova'daydı. Çalışmalarını bitirdikten sonra Gazi, yöreyi daha iyi tanımak için kurmaylarıyla birlikte gezintiye çıkmıştı. Hava kararmaya başlayınca da çiftliğe dönmek üzere yola koyuldular. Fakat hiçbir yol onları çiftliğe götürmüyordu. Açık söylemek gerekirse kaybolmuşlardı. Gazi ve yanındakiler bir süre sesli düşündükten sonra, farklı bir yolu denemeye karar verdiler ve atlarını oraya sürdüler...

Derken atlılar kısa sürede Mustafa'nın yanına ulaştılar. Hepsi iyi giyimli ve önemli insanlara benziyordu. Mustafa, onların bu halini görünce, şüphesinin yersiz olduğunu anlayıp rahatladı.

En öndeki atlı, Mustafa Kemal'di. Gazi atından indi ve Mustafa'nın yanına yaklaşarak, "Çocuğum, çiftliğe nasıl gidilir?" diye sordu.

Mustafa, yolu elindeki sopayla göstererek "Yanlış yoldan gelmişsiniz. Çiftliğe şu gördüğünüz yoldan gidilir," dedi.

Gazi, çocuğa teşekkür ettikten sonra sevgiyle; "Senin adın ne?" diye sordu.

"Mustafa!" dedi çocuk. Sonra, "Ama burada bana Sığırtmaç Mustafa derler," diye ekledi.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 90 Cevabı

Gazi, "Mustafa" ismini duyunca gülümsedi. Fakir olduğu her halinden belli olan çocuğa, sevgi ve şefkatle bakıyordu. Bu arada onun sararmış benzi ve şiş karnı dikkatini çekmişti. Çocuğun hasta olabileceğini düşündü.

"Öyle mi? Benim adım da Mustafa. Demek ki seninle adaşız. Ama adımın yanında bir de Kemal var," dedi. Sonra çocuğun, omzuna sevgi ile dokunup, "Gazi Mustafa Kemal'i tanır mısın?" diye sordu.

Sığırtmaç Mustafa, gün boyu dağlarda sığırlarını otlatan gariban bir çocuktu. Gazi, ismini büyüklerinden ve okula giden arkadaşlarından duymuştu ama kendisini nereden bilebilirdi ki?

(...)Gazi, Sığırtmaç Mustafa'yla sohbet ederken çocuğun her hareketini dikkatle inceliyordu. Konuşmasını, davranışını ve samimiyetini çok beğenmişti. Öyle ki, onunla karşılaştığı için, çiftliğe giden yolu kaybetmesine bile seviniyordu. Aslında amacı onu daha iyi tanıyarak, yardımcı olmaktı. "Sığırtmaçlık yaparak ayda ne kadar para kazanıyorsun?"

"Üç lira."

"Aylık 3 lira olunca, yıllık kazancın ne oluyor?"

Sekiz yaşındaki Sığırtmaç Mustafa bir an durakladı. Okur-yazarlığı olmadığı için nasıl hesaplayacağını şaşırmıştı. Kim bilir belki de, yılda 12 ayın olduğunu bile bilmiyordu. O anda Mustafa Kemal, çocuğun okuma yazma bilmediğini anladı. Onun daha fazla zorlanmaması için yanındakilere işaret etti. Çocuk onların yardımıyla yıllık kazancının 36 lira olduğunu hesaplayıp söyledi.

Gazi, çocuğa sevgiyle gülümseyerek yaklaştı ve cebinden bir miktar para çıkarttı. Çocuğun bir yıllık ücreti olan 36 lirayı hesaplayıp ona uzattı.

Sığırtmaç Mustafa ilk kez böyle bir şeyle karşılaşıyordu. Hatta daha önce kimse onunla böyle içten ilgilenmemişti. Çok şaşkın ve mutluydu ama hak etmediği parayı alamazdı. Almadı da.

Mustafa Kemal'in, "Neden almıyorsun?" sorusu üzerine, "Bu para çok. Üstelik nereden aldın

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 91 Cevabı

diye bana hesap sorarlar," dedi.

Gazi, "Bu parayı ben sana bize yol gösterdiğin için veriyorum. Alacaksın!" deyince, çocuk düşündü. Sonra, "Yol göstermenin bedeli bu kadar çok olamaz. Fakat yanımda bir miktar cevizim var. Eğer siz onu alırsanız, ben de cevizin karşılığı olarak bu parayı almayı kabul ederim," dedi.

Bunun üzerine Mustafa Kemal, cevizleri almak zorunda kaldı. Çocukla vedalaşıp atını çiftliğe doğru sürerken, çocuğun bu onurlu davranışından etkilenmiş bir hali vardı.(...)

Gazi, çiftliğe gelmişti ama aklı Sığırtmaç Mustafa'da kalmıştı. Onun hakkında güzel şeyler düşünüyordu. Ama öncesinde hakkında bilgi toplaması gerekiyordu. Kısa sürede onunla ilgili çok şey öğrendi ve ertesi gün Sığırtmaç Mustafa'yı yanına çağırtmaya karar verdi.

Bu arada Sığırtmaç Mustafa'nın içi içine sığmıyordu. Öyle ki o gece, mutluluktan sabaha kadar uyuyamamıştı. Hele bir de, Gazi Mustafa Kemal tarafından çağırıldığını öğrenince küçücük kalbi duracak gibi oldu. Çocukcağız, güzel bir düş gördüğünü düşünüyor, uyanmak istemiyordu. Hatta içinde, hayatının birden değişeceği, eski yaşadığı zorlukların yerini mutlu günlerin alacağı hissi vardı. Tüm bu duygularıyla bayramlık giysileri içinde çiftliğin kapısını çaldı.

Gazi onu bekliyordu, çocuğu sevgiyle karşıladı. Bir süre oturup karşılıklı sohbet ettiler. Daha sonra Mustafa Kemal, çocuğun hastalığının bir an önce tedavi edilmesi için onu, Şişli'de- ki Himaye-i Etfal Hastanesi'ne yolladı. Çocuğun hastalığı bayağı ilerlemişti. Hemen tedaviye alındı... Sonra ne mi oldu?

Uzun bir tedavi sonrasında sağlığına kavuşan Sığırtmaç Mustafa için güzel günler başladı. Yıllardır özlemini çektiği okuma- yazma isteğini Mustafa Kemal yerine getirecekti. Ailesinin de onayını aldıktan sonra Beşiktaş'taki 19. İlk Mektep'e yolladı. Mustafa oldukça başarılı bir öğrenciydi. Burayı bitirince Gazi, onu Maçka'daki Fevziye Lisesi'ne gönderdi. Kuleli Askeri Lisesi'nde de eğitim aldıktan sonra Kara Harp Okulu'ndan Tankçı Teğmen rütbesiyle mezun olup, Türk Silahlı Kuvvetleri'ne katıldı. Orada başarılı ve mutlu bir yaşam sürdü...

Hikmet ULUSOY

Soru: "Atatürk ve çocuk" konulu metinler bulmak için bir araştırma yapınız. Önce genel ağdan metin adlarını belirleyebilirsiniz. Ardından halk veya okul kütüphanesinden ulaştığınız metinler arasından birini seçiniz. Seçtiğiniz metni inceleyiniz. Gerekirse farklı kaynaklara da başvurabilirsiniz. Elde ettiğiniz bilgileri sınıfta paylaşınız. Araştırma sürecinizi bilgiye ulaşım, konuya ve amaca uygunluk açısından değerlendiriniz.

  • Cevap: Metinde en çok ilgimi çeken nokta, Sığırtmaç Mustafa’nın 36 lirayı hak etmediği için almaması ve yerine ceviz vermek istemesidir. Bu, onun dürüst ve onurlu bir çocuk olduğunu gösteriyor. Atatürk’ün bu davranıştan etkilenmesi de çocuklara verdiği değeri kanıtlıyor. Benzer metinleri ders kitapları, okul kütüphanesi ve güvenilir internet sitelerinden buldum. “Atatürk ve Çocuk”, “Atatürk’ün Çocuk Sevgisi” bunlara örnektir. Araştırmada bilgiye ulaşmak kolay oldu, güvenilir kaynaklar seçtiğim için çalışmam amaca uygun hale geldi. Bundan sonra da düzenli not alarak araştırma yapacağım.

Seçtiğim Metin

ATATÜRK VE ÇOCUK SEVGİSİ

Bir gün Atatürk, Çankaya Köşkü’nün bahçesinde yürüyüş yapıyordu. Bahçede oynayan küçük bir çocuk, yanlışlıkla topunu Atatürk’ün ayaklarının yanına kaçırdı. Çocuk çekinerek topunu almak isterken Atatürk gülümseyerek topu ona uzattı ve saçlarını okşadı.

Sonra yanındaki görevlilere dönerek,“Çocuklarımız bizim geleceğimizdir. Onları her şeyden çok sevmeli ve iyi yetiştirmeliyiz.” dedi.

O gün orada bulunan herkes Atatürk’ün çocuklara olan sevgisine bir kez daha tanık oldu.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 92 Cevabı

1. ETKİNLİK

Soru: Aşağıdaki kelimelerin okuduğunuz metinde hangi anlamda kullanıldığını bulmak üzere yer aldıkları cümlenin öncesi ve/veya sonrasını inceleyiniz. Ardından metnin bağlamından hareketle kelimelerin hangi anlamda kullanıldığını belirleyip işaretleyiniz.

  • Cevap:

Soru: Bu kelimeler dışında metinde anlamını bilmediğiniz bir kelime veya kelime grubu varsa aynı şekilde inceleme yaparak anlamlarını tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu öğretmeninizden yardım alarak kontrol ediniz.

  • Cevap: 

Sığırtmaç: Sığırları otlatan kişidir.

Kurmay: Komutana planlama ve yönetim işlerinde yardımcı olan subaydır.

Adaş: Aynı adı taşıyan kişilerden her biridir.

Şefkat: Birini sevgiyle koruma ve gözetme duygusudur.

Rütbe: Askerlikteki görev ve yetki derecesidir.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 93 Cevabı

2. ETKİNLİK

Soru: Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle sözlü olarak cevaplayınız.

Soru: 1) Mustafa neden sığırtmaçlık yapmaktadır?

  • Cevap: Mustafa, yoksul olduğu için para kazanmak amacıyla sığırtmaçlık yapmaktadır.

Soru: 2) Gazi Mustafa Kemal Sığırtmaç Mustafa'nın neden hasta olabileceğini düşünmektedir?

  • Cevap: Mustafa’nın yüzünün sarardığını ve karnının şiş olduğunu gördüğü için hasta olabileceğini düşünmüştür.

Soru: 3) Mustafa Kemal, hangi olay sonucunda Sığırtmaç Mustafa'nın okuryazar olmadığını anlamıştır?

  • Cevap: Mustafa’nın yıllık kazancını hesaplayamadığını görünce okuryazar olmadığını anlamıştır.

Soru: 4) Sığırtmaç Mustafa, kendisine verilen parayı kabul etmek için ne önermiştir?

  • Cevap: Yanındaki cevizleri vermeyi ve parayı bu cevizlerin karşılığı olarak almayı önermiştir.

Soru: 5) Sığırtmaç Mustafa, hangi kurumlarda eğitim almıştır?

  • Cevap: Beşiktaş’taki 19. İlk Mektep, Maçka’daki Fevziye Lisesi, Kuleli Askerî Lisesi ve Kara Harp Okulunda eğitim almıştır.

3. ETKİNLİK 

Soru: Okuduğunuz metnin kahramanlarının aşağıdaki davranışlarından hareketle hangi kişilik özelliklerine sahip olduğu söylenebilir? Yazınız.

  • Cevap:

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 94 Cevabı

4. ETKİNLİK

Şiir; duygu, düşünce, hayal ve izlenimlerin etkileyici bir anlatımla, dizeler hâlinde aktarıldığı edebî türdür. Şiirlerde ahenk, ritim, ses uyumu ve söz sanatlarından yararlanılır.

ATATÜRK İÇİN

Tuttun elimizden çıktık sefere,Kurtardık vatanı, milleti Atam.Serdik kör denilen talihi yere,Zaferdir savaşın nimeti Atam.

Dağlar altımızda at oldu bizim.Sen dedin:-Uyan Türk! Açıldı gözüm.Sakarya suyundan yununca yüzüm,Bilindi Türklüğün kıymeti Atam.(…)

Osman ATİLLA(Kısaltılmıştır.)

Soru: a) “Atatürk İçin” şiirini biçim özellikleri bakımından inceleyiniz ve aşağıdaki tabloyu tamamlayınız.

  • Cevap:

Soru: b) Şiirin eşit sayıdaki dizelerden oluşan dörtlükler hâlinde yazılması, görünüşünde nasıl bir düzen oluşturmuştur? Açıklayınız.

  • Cevap: Her dörtlüğün dört dizeden oluşması, şiirin düzenli ve dengeli görünmesini sağlamıştır. Dörtlükler arasındaki boşluklar da bölümleri belirginleştirmiştir.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 95 Cevabı

Soru: Biçim özelliklerinin şiirin düzeni, ritmi ve söyleyişine katkısını açıklayarak ilgili bölümleri eşleştiriniz.

  • Cevap:

5. ETKİNLİK

Benzetme; aralarında benzerlik bulunan iki varlıktan birinin özelliğinin daha etkili anlatılması amacıyla diğerine benzetildiği söz sanatıdır. Benzetmede genellikle “gibi, kadar, sanki, âdeta” gibi ifadeler kullanılır.

Soru: Okuduğunuz “Atatürk İçin” adlı şiirden alınan aşağıdaki dizeye göre soruları cevaplayınız.

  • Cevap:

Soru: Karekodu okutarak "Bilgi Yarışı" adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.

  • Cevap: Karekodu okutarak "Bilgi Yarışı" adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamladım. 

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 96 Cevabı

6. ETKİNLİK

Soru: a) Aşağıdaki metni koyu yazılmış ifadelere dikkat ederek okuyunuz.

Mustafa Kemal, öğrenmeyi seven bir çocuktu. Küçük yaşlardan itibaren kitap okuyan, soran, araştıran biri olarak dikkat çekiyordu. Arkadaşlarını dikkatle dinleyen ve farklı düşünceleri değerlendiren yapısı sayesinde çevresindeki insanların güvenini kazanıyordu. Yıllar sonra ülkesini bağımsızlığa götüren mücadelede de aynı özelliklerini korudu. Milletine güvenen, zor zamanlarda yılmayan, çözüm üreten bir lider olarak Türk milletine yol gösterdi. Bugün onun bıraktığı eserler, geleceği aydınlatan değerler arasında yer almaktadır.

Soru: b) Metinde Atatürk'ü veya başka bir adı betimleyen (niteleyen) kelimeleri örnekteki gibi gösteriniz.

  • Cevap:

Soru: c) Aşağıdaki soruların cevaplarını arkadaşlarınızla tartışınız.

Soru: Bu kelimeler hareket mi anlatıyor, varlığa bir özellik mi kazandırıyor?

  • Cevap: Bu kelimeler, varlıkların özelliklerini belirtir.

Soru: "Okuyan çocuk" ile "çocuk okuyor" arasında nasıl bir fark vardır?

  • Cevap: “Okuyan çocuk” ifadesi çocuğun özelliğini, “çocuk okuyor” cümlesi ise çocuğun yaptığı işi anlatır.

Soru: Bu ifadeler olmasaydı Atatürk hakkında aynı ayrıntıları öğrenebilir miydik?

  • Cevap: Hayır, bu ifadeler olmasaydı Atatürk’ün özelliklerini aynı ayrıntıyla öğrenemezdik.

Soru: ç) Aşağıdaki kelimelerden en az üçünü kullanarak defterinize Atatürk'ü anlatan bir paragraf yazınız.

  • Cevap: Atatürk, kitap okuyarak öğrenen ve araştıran bir insandı. İnsanları dikkatle dinleyen, farklı düşünceleri değerlendiren ve sorunlara çözüm üreten bir liderdi. 

Soru: d) Karekodu okutarak "Doğrusunu Yakala" adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.

  • Cevap: Karekodu okutarak "Doğrusunu Yakala" adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamladım. 

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 97 Cevabı

7. ETKİNLİK

Soru: "Oğlu Hüseyin'den Emine Ana'ya Mektuplar" metninin işlenişinde yer alan 83. sayfada verilen 7. Etkinlik'teki düğüm bölümü örneğini ve 87. sayfada verilen 8. etkinlikte yazdığınız serim bölümünü okuyunuz.

Soru: Aşağıda verilen yönergelerden hareketle düğüm bölümünü yazınız. Düğüm bölümünü yazarken aşağıdaki yönergelere dikkat ediniz.

✅Yazdığınız serim bölümüne ve hikâyenizin planına uygun olarak olayları kurgulayınız.✅Olay örgüsünü oluştururken merak unsuru oluşturmaya özen gösteriniz.✅En az birkaç paragraftan oluşacak şekilde düğüm bölümünüzü yapılandırınız.✅Kahramanlarınızın karşılıklı konuşmalarına yer vermeyi unutmayınız.✅Geçiş ve bağlantı ifadelerini (ancak, fakat, rağmen, bununla birlikte, öte yandan vb.) kullanınız.

  • Cevap:

Soru: Yazma sürecinizi tema sonundaki "Yazma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği"ni kullanarak değerlendiriniz.

  • Cevap:

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 98 Cevabı

8. ETKİNLİK

Soru: a) Karekodu okutarak "Atatürk Kurtuluş Savaşı'nda" adlı şiiri dikkatlice dinleyiniz.

  • Cevap: Karekodu okutarak "Atatürk Kurtuluş Savaşı'nda" adlı şiiri dikkatlice dinledim. 

Soru: b) Geminin gelmesiyle kayık, taka ve tayfalar Atatürk'e neden selam durmuş olabilir?

  • Cevap: Geminin gelmesiyle kayık, taka ve tayfalar Atatürk'e neden selam durmuş olabilir?

Soru: c) Dinlediğiniz şiirden alınan aşağıdaki bölümlerle ilgili soruların cevaplarını yazınız.

  • Cevap:

Soru: ç) Şairin şiirde söz sanatlarını kullanması şiiri nasıl etkilemiştir?

  • Cevap: Söz sanatları, şiirin anlatımını daha canlı ve etkileyici hâle getirmiştir. Duyguların ve olayların zihnimizde canlanmasını sağlamıştır.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 99 Cevabı

9. ETKİNLİK

Soru: “Bir çocuğun hayali ile ailesinin beklentisi çatıştığında neler olabilir?” sorusunun cevabına yönelik bir konuşma yapınız.

  • Konuşmanızı yapmadan önce yukarıdaki yöntemlerden birini seçiniz."Ben Mustafa olsaydım..." ya da "Ben annesi Zübeyde Hanım olsaydım..." diyerek başlayınız. Seçtiğiniz rolün kimliğine bürününüz. O kişinin neler hissettiğini, neden öyle düşündüğünü anlatınız.Konunuzla ilgili üç-dört soru hazırlayınız. Ardından bu soruları konuşmanız sırasında kendiniz cevaplayınız ya da arkadaşlarınıza sorarak cevaplara göre konuşmanıza devam ediniz.Aşağıdaki havuzdan en az beş kelime seçiniz ve seçtiğiniz bu kelimeleri kullanacağınız bir konuşma yapınız.
  • Seçtiğiniz yönteme göre konuşmanızı arkadaşlarınıza sununuz.
  • Cevap: 

HAYALLERİM VE AİLEM

Ben Mustafa olsaydım, asker olma hayalimi anneme saygıyla anlatırdım. Annemin benim için başka bir gelecek düşünmesi beni üzebilirdi. Ancak onun beni sevdiğini ve güvenliğimi düşündüğünü unutmazdım. Hayalime ulaşmak için azim, cesaret ve kararlılık göstermem gerektiğini bilirdim.

Peki, hayalimi gerçekleştirmek neden önemli? Çünkü sevdiğim işi yapmak ve ülkeme yararlı olmak isterdim. Annem neden kaygılanıyor? Çünkü benden ayrı kalmak istemiyor ve güvenliğim için endişeleniyor olabilir. Bu yüzden yalnızca kendi isteklerimi değil, onun duygularını da anlamaya çalışırdım.

Aramızdaki anlaşmazlığı nasıl çözebiliriz? Birbirimizi dinleyerek ve sakin konuşarak ortak bir yol bulabiliriz. Eğitim hayatıma önem vereceğimi, derslerime çalışacağımı ve sorumluluk alacağımı anneme söylerdim. Onun desteği bana güç verirdi.

Ailelerin çocuklarını dinlemesi, çocukların da ailelerinin kaygılarını önemsemesi gerekir. Herkesin aynı düşünmesi şart değildir. Önemli olan, farklı düşüncelere rağmen sevgimizi korumaktır. Hayallerimizden hemen vazgeçmeden, büyüklerimizin öğütlerini düşünerek doğru kararlar verebiliriz. Böylece ailemizle aramızdaki güven güçlenir ve geleceğe daha umutlu bakarız. Beni dinlediğiniz için hepinize çok teşekkür ederim.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 100 Cevabı

ÖN BİLGİLERİ HAREKETE GEÇİRME VE KULLANMA STRATEJİSİ

✅Bir metni dinlemeye/izlemeye veya okumaya başlamadan önce konuyla ilgili bildiklerimizi hatırlama stratejisidir. Böylece yeni bilgileri daha kolay anlayabiliriz.✅Hatırla: Dinleyeceğiniz/izleyeceğiniz veya okunacağınız metnin konusuyla ilgili aklımıza gelenleri not edelim.✅Bağlantı Kur Dinlerken/izlerken veya okurken eski bilgilerimizle yeni bilgilerimizi karşılaştıralım.✅Kullanmaya Başla: Yeni öğrendiklerimizi de notlarımıza ekleyelim ve hatırladıklarımızla birleştirelim. Yaşamımızda (günlük yaşam, konuşma ve yazma çalışmaları hatta diğer dersler) bunları nasıl kullanabileceğimizi düşünelim.

Öğretmenimizi İzliyoruz

Öğretmenimiz şimdi stratejinin nasıl kullanıldığını "Yeni Türk Harflerinin Kabulü” metnini okurken gösterecek. Eski bilgileriyle metinden yeni öğrendiği bilgileri yazarken sesli düşünecek. Öğretmenimizin sunumunu dikkatle izlerken aşağıdaki noktalara odaklanalım.

Soru: Önceki bilgilerini hatırlamaya çalışırken neleri (daha önce okudukları, dinleyip izledikleri, yaşadıkları) düşündü?

  • Cevap: Öğretmenimiz öğrencilik yıllarında edindiği bilgileri hatırladı. Daha önceki yıllarda anlattığı dersler için hazırladığı notlardaki bilgileri kullandı.

Soru: Metinle ilgili hatırladığı hangi bilgilere (konusu, yazarı veya türü) yer verdi?

  • Cevap: Daha önceki notlarını hangi kaynaklardan oluşturduğunu, yararlanılan kaynağın adı ve yazarını açıkladı.

Soru: Hatırladığı bilgileri, metni dinleyip izlerken nasıl kullandı?

  • Cevap: Hatırladığı bilgilerin önemli kısımlarını tahtaya yazdı, bizden de not almamızı istedi.

Soru: Yeni öğrendiklerini ve eski bilgilerini bir araya getirdikten sonra bunları yaşamının hangi alanlarında kullanabileceğini söyledi?

  • Cevap: Bunları, ilerleyen yıllardaki derslerinde, günlük hayattaki herhangi bir sohbet esnasında kullanabileceğini söyledi.

YENİ TÜRK HARFLERİNİN KABULÜ

Cumhuriyet Döneminin en önemli inkılaplarından birisi de harf inkılabıdır. Türkler, tarih boyunca değişik alfabeler kullanmışlardır. Türklerin kullandığı ilk alfabe, Göktürk alfabesidir. Bu alfabe aynı zamanda ilk millî alfabemizdir. Bundan sonra Uygur Türkleri kendilerine mahsus bir alfabe kullandılar. İslamiyet'in kabulünden sonra Arap alfabesi kullanılmaya başlandı.

Okuryazarlığı yaymak için Atatürk'ün emriyle bir komisyon kurulup yeni Türk alfabesi hazırlandı. (...)

1 Kasım 1928'de yeni Türk harflerinin kabulüne ilişkin kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edildi. Kanunun kabul edilmesinden sonra geniş halk kitlelerine okuma yazma öğretmek üzere "Millet Mektepleri" açıldı.

Atatürk, "Millet Mektepleri Başöğretmeni" ilan edildi (24 Kasım 1928).

Böylece eğitim ve kültür hayatımızda yeni bir dönem başlamış oldu.

Genel ağdan alınmıştır.(Kısaltılmıştır.)

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 101 Cevabı

Biz Uyguluyoruz

Soru: 4-6 kişilik gruplar oluşturalım ve "Atatürk'ün Öğrenim Hayatı" başlıklı metni okuyalım. Okurken öğretmenimizin rehberliğinde ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma stratejisini uygulayalım. Bu aşamada aşağıdakilere dikkat edelim.

  • Size sırasıyla ne yapacağımızı söyledikten sonra grup olarak öğretmenimizin söylediklerini uygulayalım.
  • Grup olarak çalışırken önce birlikte düşünüp tartışalım, ortak bir karara varalım, sonra kararımızı çalışma kâğıdımıza yazalım.
  • İhtiyaç duyarsak öğretmenimizden yardım alalım.
  • Öğretmenimiz biz çalışırken bir eksiklik fark ederse onun uyarılarına göre çalışmamızı düzenleyelim.

ATATÜRK'ÜN ÖĞRENİM HAYATI

Küçük Mustafa, Haziran 1887’de başladığı ilköğrenimine bir süre annesinin arzusuna uyarak Hafız Mehmet Efendi Mahalle Mektebi’nde devam etti. Fakat çok geçmeden babasının isteği ile Selanik’te çağdaş usullerle öğretim yapan Şemsi Efendi Mektebi’ne geçti ve ilkokulu burada bitirdi. Şemsi Efendi, yeni öğrencisinin yeteneklerini ve zekâsını takdir ettiğinden, küçük Mustafa’nın kendi okulunda bulunmasından son derece memnundu.

(...)

Küçük Mustafa, Şemsi Efendi Mektebi’nden sonra bir süre Selanik Mülkiye Rüştiyesi’ne devam etti ardından bu okuldan ayrıldı ve 1894 yılının Temmuz-Ağustos aylarında kendi kararı ile Askerî Rüştiye’ye müracaat ederek öğrenimine burada devam etti. Yazları, dayısı Hüseyin

Efendi’nin yanına gider, okul zamanına kadar çiftlikte kalırdı. Mustafa, bu okulu gerçekten sevmişti. Arkadaşları arasında zekâsı ve üstün yetenekleri ile kısa zamanda kendisini gösterdi ve öğretmenlerinin sevgisini kazandı.

(...)

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 102 Cevabı

Mustafa Kemal, Selanik Askerî Rüştiyesini bitirdikten sonra 13 Mart 1896’da Manastır Askerî idadisi’ne girdi. (...) Genç Mustafa Kemal, askerî öğreniminin yanı sıra yabancı dil öğrenimini de ihmal etmiyor; yazları izinli olarak Selanik’e döndüğü zaman Fransızca dersleri alıyordu.

Genç Mustafa Kemal, Manastır Askerî idadisi’ni de başarı ile bitirerek 13 Mart 1899 tarihinde İstanbul’da Harp Okulu’na girdi. Üç senelik başarılı bir Harbiye öğreniminden sonra 10 Şubat 1902’de bu okulu teğmen rütbesiyle bitirdi ve öğrenimine Harp Akademisinde devam etti. 1903 yılında üsteğmen olmuştu. 11 Ocak 1905 tarihinde de kurmay yüzbaşı rütbesiyle Harp Akademisinden mezun oldu.

Genel ağdan alınmıştır.(Kısaltılmıştır.)

  • Cevap:

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 103 Cevabı

Yine Uyguluyoruz

Soru: Şimdi 2-3 kişilik küçük gruplar oluşturalım ve "Atatürk'ün Vatanseverliği" başlıklı metni okuyalım. Okurken stratejiyi kullanalım. Bu aşamada aşağıdakilere dikkat edelim.

Şimdi öğretmenimiz, gerekmedikçe bize yardım etmeyecek.Önceki uygulamalardaki sırayı takip ederek stratejiyi kullanalım.Stratejiyi uygularken grup arkadaşlarımızla konuşup tartışalım, önceden bildiklerimizi ve yeni öğrendiklerimizi "Biz Uyguluyoruz" adımındaki çalışma kâğıdını örnek alarak oluşturduğumuz çalışma kâğıdımıza yazalım.

VATANSEVER

(...)

Atatürk, vatan ve millet sevgisinin üstünlüğü ile tanınan, bu sevgisi sayesinde tarihi başarılara imza atmış bir lider, büyük bir devlet adamı idi. Gerek Kurtuluş Savaşı sırasında yaşanan büyük zaferlerin, gerekse bağımsızlığın kazanılmasının ardından ekonomide ve sosyal hayatta kat edilen ilerlemelerin temel kaynağı Atamızın vatanına duyduğu derin sevgi ve milletine karşı hissettiği güçlü bağlılıktı. Koşullar ne kadar zor, durum ne kadar umutsuz gibi gözükse de, vatanı ve milleti için her zaman yapacak bir şeyi olduğuna inanan büyük bir insandı. Atatürk’ün hayatı incelendiğinde tüm yaşamı boyunca en büyük amacının Türk milletini çağdaş uygarlık düzeyine çıkarmak olduğu ve bu yolda yapılan büyük mücadelenin de derin bir vatan ve millet sevgisinden ilham aldığı açıkça görülmektedir. Gerçek sevgi ve bağlılık olmadan, böylesine büyük başarılar elde edilemeyeceği açıktır. Bir insan vatanını korumak ve kurtarmak için verdiği mücadelede hiçbir zorluktan yılmıyor, en içinden çıkılmaz gibi görünen durumlar karşısında dahi akılcı ve etkili çözümler üretebiliyor, zafere olan inancını ve azmini asla kaybetmiyor ise, bu, uğrunda mücadele verdiği değerlere sarsılmaz bir bağlılık duyduğunun en önemli göstergesidir.

(...)

Genel ağdan alınmıştır.(Kısaltılmıştır.)

  • Cevap:

Metnin adı: Vatansever

Önceden Bildiklerim: Atatürk’ün vatanını çok sevdiğini ve millet için büyük mücadele verdiğini biliyordum.

Bu metinden öğrendiklerim: Atatürk’ün zorluklar karşısında asla pes etmediğini, başarılarının kaynağının vatan sevgisi ve milletine bağlılığı olduğunu öğrendim.

SIRA SENDE

Soru: Artık stratejiyi kullanmayı öğrendik. Şimdi kitabımızdaki Atatürk ve Çiftlik Metnini okurken Stratejiyi kendimiz kullanabiliriz.

  • Cevap: Atatürk ve Çiftlik metnini okurken stratejiyi kullanarak önce başlıktan ve görsellerden tahminler yaparım. Okuma sırasında yeni bilgilerimi önceki bilgilerimle karşılaştırırım. Metnin sonunda da tahminlerimin doğruluğunu kontrol ederim.

BU GÖREV BİZİM

Soru: Atatürk Orman Çiftliği hakkında araştırma yapınız. Araştırmanızla ilgili bulduğunuz bilgi, belge ve görselleri sınıfa getiriniz.

  • Cevap: Atatürk Orman Çiftliği, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk tarafından 1925 yılında Ankara'da kurulmuş bir tarım ve hayvancılık çiftliğidir. Bu çiftlik, hem modern tarım tekniklerini halka öğretmek hem de Türkiye'nin tarımsal üretimini geliştirmek amacıyla hayata geçirilmiştir. Atatürk, ülkenin kalkınmasında tarımın önemine inanmış ve bu çiftlik aracılığıyla üretim faaliyetlerinin yanı sıra çevre bilincini de yaymayı hedeflemiştir. Atatürk Orman Çiftliği, günümüzde Türkiye'nin en önemli tarım ve hayvancılık alanlarından biri olmasının yanı sıra Atatürk'ün çevreye, tarıma ve kalkınmaya verdiği önemin simgelerinden biri olarak varlığını sürdürmektedir.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Atatürk’ü Tanımak Teması Sayfa 89-90-91-92-93-94-95-96-97-98-99-100-101-102-103 Gazi Mustafa Kemal ve Sığırtmaç Mustafa Metni Etkinlik Soruları ve Cevapları ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.