“Bu performans görevinde sizlerden Dede Korkut hikâyelerinden birini canlandırmanız beklenmektedir. Performans göreviniz için sınıf dışında hazırlık yapınız. Aşağıdaki aşamaları takip ederek çalışmanızı sınıf içinde gerçekleştiriniz.” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Bu performans görevinde sizlerden Dede Korkut hikâyelerinden birini canlandırmanız beklenmektedir. Performans göreviniz için sınıf dışında hazırlık yapınız. Aşağıdaki aşamaları takip ederek çalışmanızı sınıf içinde gerçekleştiriniz.

Soru: Bu performans görevinde sizlerden Dede Korkut hikâyelerinden birini canlandırmanız beklenmektedir. Performans göreviniz için sınıf dışında hazırlık yapınız. Aşağıdaki aşamaları takip ederek çalışmanızı sınıf içinde gerçekleştiriniz.

  • Cevap: 

1. Seçilen hikâye ve seçme nedeni

  • Seçilen hikâye: Deli Dumrul
  • Neden: Cesaret, tövbe, merhamet ve Allah’a sığınma gibi güçlü temalar içeriyor; sahneye uyarlaması kolay, hareketli ve eğlenceli.

2. Hikâyenin kişiler, zaman, mekân, dil–anlatım özellikleri

  • Kişiler: Deli Dumrul, Dumrul’un eşi, Dumrul’un annesi, babası, Azrail, Allah, halk.
  • Zaman: Geçmiş zaman, Oğuzların yaşadığı destan dönemi.
  • Mekân: Geniş düzlükler, kuru dere yatağı, oba, Dumrul’un evi, Azrail’in göründüğü yer.
  • Dil–anlatım: Dede Korkut’a özgü sade ama yer yer ağır Türkçe, yiğitçe ve coşkulu bir anlatım, dialog ağırlıklı.

3. Canlandırmanın amacı, hedef kitle, yöntem–strateji

  • Amaç: Deli Dumrul’un gururdan tövbeye giden yolunu ve sevgi–fedakârlık temasını göstermek.
  • Hedef kitle: Sınıf arkadaşları ve öğretmen.
  • Yöntem–strateji: Rol yapma, dramatizasyon, yer yer anlatıcı kullanma; girişte kısa özet, sahnelerde diyalog; vurgu, tonlama ve beden dilini ön planda tutma.

4. Sahne sahne canlandırma planı

Sahne 1: Deli Dumrul’un meydan okuması

  • Yer: Kuru dere yatağı.
  • Olay: Dumrul, köprü yapmadan dereye “buradan geçenden haraç alırım” diye övünür; Azrail’e meydan okur.
  • Kısa diyalog örneği: – Deli Dumrul: “Azrail kim ki, can alır? Gelsin de önce benimle uğraşsın!”
  • Düşünceyi geliştirme: Abartma, örnek olay (Dumrul’un övünmesi).

Sahne 2: Azrail’in gelişi ve Dumrul’un korkusu

  • Yer: Dumrul’un evi / meydan.
  • Olay: Azrail görünür, Dumrul önce kılıç çeker, sonra korkar; Allah’tan süre ister.
  • Diyalog örneği: – Azrail: “Meydan okuduğun can alıcı benim.” – Dumrul: “Ya Rabbi, beni bağışla; canıma karşılık can bulayım.”

Sahne 3: Anne ve babanın tavrı

  • Yer: Dumrul’un evi.
  • Olay: Dumrul tek tek annesine ve babasına gider; ikisi de kendi canından vazgeçmez.
  • Kısa diyalog: – Anne: “Oğul, seni severim ama can bir tanedir.” – Baba: “Önce kendini düşünmen gerekirdi.”
  • Düşünceyi geliştirme: Karşılaştırma (anne–baba tavrı ile eşin tavrı).

Sahne 4: Eşinin fedakârlığı

  • Yer: Ev içi.
  • Olay: Dumrul, eşine durumu anlatır; eşi “Sen yaşa, canımı al” der.
  • Diyalog: – Eş: “Sensiz bir dünya bana zindandır; gerekirse canımı veririm.”
  • Ana ileti: Gerçek sevgi ve fedakârlık.

Sahne 5: Allah’ın merhameti ve mutlu son

  • Yer: Açık alan / anlatıcının ön planda olduğu yer.
  • Olay: Dumrul ve eşi Allah’a dua eder; Allah her ikisine de uzun ömür verir.
  • Anlatıcı: “Onlar tövbe ve teslimiyetle Allah’a sığındılar; merhamet kapısı açıldı.”

5. Rol dağılımı ve sahne düzeni

  • Yönetmen: 1 kişi (sahnelerin sırasını, giriş–çıkışları düzenler).
  • Oyuncular: – Deli Dumrul – Eşi – Anne – Baba – Azrail – Anlatıcı (gerekirse Dede Korkut şeklinde) – Halk (2–3 kişi, kalabalık yapmak için)
  • Dekor: Basit köprü/dere çizimi, ev köşesi, seccade (dua sahnesi için), ışık değişimi ile Azrail’in gelişi.
  • Teknik ekip: Müzik (arkadan hafif destansı müzik), ses ayarı, sahne geçiş işaretleri.

6. Hürriyet ve iletilerin vurgulanması

  • Dumrul’un başta “yanlış özgürlük” (kibir) anlayışında olduğu; sonra gerçek özgürlüğün Allah’a sığınmak ve başkasının hakkını çiğnememek olduğu gösterilir.
  • Her sahnede vatan, aile, sevgi ve merhamet değerleri öne çıkarılır.
  • Son sahnede anlatıcı şu tarz bir cümleyle bitirir: “İnsanı gerçek hürriyete götüren yol, gücüne güvenmek değil, kalbini arındırmaktır.”

“10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 281” ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.