“Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Sayfa 78 MEB Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Sayfa 78

Kütlesi Güneş Kütlesine Yakın Yıldızların Evrimi Kütlesi Güneş kütlesine yakın yıldızların çekirdeğinde hidrojenin tamamı helyuma dönüştükten sonra ortamdaki sıcaklık, helyum atomlarının birleşerek daha ağır elementlere dönüşmesine yetmez. Helyumdan oluşan çekirdek enerji üretemeyince çökmeye başka bir ifadeyle sıkışmaya başlar. Çekirdek çökerken yıldızın sıcaklığı artar ve oluşan basınç yıldızın dış katmanlarını genişletmeye başlar. Yıldızın dış katmanlarının genişlemesi sonucunda yüzeydeki sıcaklık azalır, renk kırmızılaşır, yıldızın çapı büyür ve yıldız kırmızı dev evresine ulaşmış olur. Çökme devam ederken çekirdek sıcaklığı 100 milyon Kelvin'e ulaşır ve helyum yanması (helyum çekirdeklerinin birleşerek karbona dönüşmesi) başlar. Bu tepkime sırasında çekirdekte enerji üretimi tekrar başlamış olur. Ancak yıldız karbon dönüşümü sonrasında füzyon tepkimesini devam ettiremez. Yıldızda çekirdek büzülürken üst kabuklar genişlemeyi sürdürür, yıldız kırmızı süper dev aşamasına ulaşır. Belirli bir süre sonunda çekirdek büzülürken üst katmanlar yıldızdan ayrılır ve çekirdek etrafında dışa doğru genişleyen bir bulut görünümü alır. Bu evredeki yıldıza gezegenimsi bulutsu denir. Merkezdeki kütle, enerji üretemeyen ancak sıcak, yoğun ve küçük çaplı bir cisim olarak kalır. Sıcaklığı nedeniyle ışımaya devam eden yıldızın bu son evresine beyaz cüce adı verilir (Görsel 2.58). Büyük Kütleli Yıldızların Evrimi Büyük kütleli yıldızlar çekirdeklerindeki yüksek sıcaklık nedeniyle çok hızlı bir şekilde hidrojeni helyuma çevirir. Çekirdekteki hidrojenin tamamı helyuma dönüştüğünde füzyon tepkimeleri durur ve çekirdek çökmeye başlar. Çekirdeğin bir üst kabuğunda ise hidrojen yanmaya devam eder. Bu olaylar sonucunda dış kabuk genişleyerek yıldız kırmızı dev evresine ulaşır. Çekirdek çökmeye devam ederken buradaki basınç ve sıcaklık artar ve en sonunda helyumu yakacak seviyeye ulaşır. Yıldızın çekirdeğinde füzyon tepkimesi tekrar başlamıştır. Çekirdekte çökme sonrası sıcaklık artarak helyumu yakacak seviyeye gelir. Nükleer füzyon tepkimesiyle helyum sırayla karbon, oksijen, neon, silisyum ve demire dönüşür. Her tepkime aşaması çok hızlı gerçekleşir ve çok büyük enerji açığa çıkar. Nükleer tepkime aşamaları çok hızlı geçildiği için büyük kütleli yıldızların yaşam süreleri çok kısa olur (10 milyon yıl-1 milyar yıl). Demire dönüşen yıldızın çekirdeğindeki tepkimeler durunca yıldız hızla çöker. Kütlesi 3 ilâ 10 Güneş kütlesi kadar olan yıldızlarda çökmeyle birlikte yıldızın çekirdeğindeki proton ve elektronlar birleşerek nötronları oluşturur. Tamamen nötronlardan oluşan çekirdekte çökmeye karşı bir direnç ortaya çıkar, ani direnç artışı üst katmanlarda şok etkisi yaparak çekirdek üstündeki katmanları aniden ve büyük bir hızla uzaya fırlatır. Bu olaya süpernova patlaması adı verilir (Görsel 2.59). Dışarıya fırlatılan maddenin ortasında kalan sıkışmış kütle artık bir nötron yıldızıdır (Görsel 2.60). Bazı nötron yıldızları radyo dalgaları ve X-ışınları yayarak kendi eksenleri etrafında çok büyük hızla döner. Bunun nedeni Açısal Momentumun Korunumu Yasası gereği yıldızın sıkışarak hacminin azalması sonucu kendi etrafındaki dönme hızının artmasıdır. Çok yüksek manyetik alana sahip bu nötron yıldızlarına atarca veya pulsar denir. Her pulsar bir nötron yıldızıdır ama her nötron yıldızı bir pulsar değildir.
  • Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 78 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.