“Aşağıdaki metni okuyup ilgili soruları cevaplayınız.” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Aşağıdaki metni okuyup ilgili soruları cevaplayınız.


Aşağıdaki metni okuyup ilgili soruları cevaplayınız. Türk asıllı bir filozof olan Fârâbî mantık, felsefe, matematik tahsili yapmış ve müzikle de ilgilenmiştir. Fârâbî, felsefede Aristotelesin sisteminden ve Ploti- nos’un varlık konusundaki görüşlerinden de yararlanmıştır. Fârâbî, bilgiyle ilgili görüşlerinde mutlak bir rasyonalist (akılcı) olarak karşımıza çıkmaktadır. O, tüm rasyonalist filozoflar gibi akılda bir sezgi gücü bulunduğunu, insan zihninde doğuştan getirilen düşünceler olduğunu kabul eder. O, gerçek bilimsel bilgiyi zorunlu (zaruri) akıl yürütmeye dayandırır. Fârâbî, bilginin oluşumunda aklı ön planda tutmuştur. Fârâbî, insan için en büyük erdemin bilgi olduğunu söylemiştir. Ona göre bilginin üç kaynağı vardır. Bunlar duyular, akıl ve nazardır. İlk ikisi ile doğrudan ve aracısız bir bilgiye, üçüncüsü ile de aracılı yani dolaylı bir bilgiye sahip oluruz. Fârâbî ye göre bu üç kaynaktan birincisi olan duyu yoluyla dış dünyayı algılarız buna karşı İkincisiyle kendi iç dünyamızda olan biteni, kendi zihin hâllerimizi gözlemleriz. Nazar yoluyla da (Descartesteki gibi) akılda doğuştan bulunan düşünceleri kavrarız. Aklın kendisinde yaradılıştan bilme yetisi ve bilgi vardır. Akıl, çok yönlü düşünebildiği varlıklarla doğrudan ilişki kurabildiği için varlıkları da bilir. Fârâbî, apaçık bilgiye ulaşmada sezginin rolünü reddetmez. Fârâbîye göre insan zihninde sezgi adı verilen bir güç vardır, sezgi apaçık ve kesin bilgiye ulaşma aracıdır. O, iki tür sezgi bulunduğunu söyler. Bunlardan birincisi bilginin ilk iki kaynağına ait olup insana özellikle dış dünyayı algılama olanağı verir. Buna karşın İkincisi nazar ya da spekülasyona ait olup insanın var olan nesnelerin ilk ilkelerini kavramasını sağlar. Fârâbfye göre biri zorunlu diğeri olası olmak üzere iki tür akıl yürütme vardır. Bunlardan zorunlu akıl yürütme insana metafizik ve fiziğin ilkelerini verir. Bu akıl yürütme tarzına göre bir nedenden yalnızca bir sonuç doğar, olası akıl yürütme ise bizi her zaman aynı derecede mümkün olan iki seçenekle karşı karşıya bırakır. Olası akıl yürütme bir ikna aracıdır. Fârâbîye göre Tanrı, varlıkların en üstünüdür. Tanrı nın varlığı başka bir unsurun varlığına bağlı değildir. Bu nedenle Tanrı zorunlu varlıktır ve var olmaması söz konusu olamaz. Fârâbîde Tanrıda öz ve töz aynıdır. Tanrı bütün varlıkların nedenidir. Tanrı bilendir, bilinendir. Yaratılanlar Tanrıya en yakın varlıklar olan akıllar hâlinde Tanrıdan çıkarak var olurlar. Fârâbîye göre Tanrıdan çıkan akıllar, bir düzenliliğe göre çıkarlar. Önce ilk akıl, sonra ikinci akıl, sırayla bu çıkış onuncu akla kadar devam eder. En son etkin akıl Tanrının peygamberlerine vahiy gönderdiği akıl çıkar. Fârâbfnin bilgi felsefesinin temelinde bu akıl vardır. Etkin akıl insan ruhunun da nedenidir.
1. Fârâbîye göre akılda hangi güçlerin varlığından söz edilebilir?
  • Cevap: Fârâbî, akılda bir sezgi gücünün bulunduğunu ve insan zihninde doğuştan getirilen düşünceler olduğunu kabul etmiştir.

2. Fârâbî, Yunan felsefesinde hangi filozofların görüşlerinden yararlanmıştır?
  • Cevap: Fârâbî, felsefede Aristoteles’in sisteminden ve Platinos’un varlık konusundaki görüşlerinden yararlanmıştır.

3. Fârâbî, insan için en büyük erdemin ne olduğunu savunmaktadır?
  • Cevap: Fârâbî, insan için en büyük erdemin bilgi olduğunu söylemiştir.

4. Fârâbî'de “hep etkin akıl” ne demektir? Bu akıl kimin aklıdır?
  • Cevap: Hep etkin akıl, bu dünyadaki varlıkların maddi ögelerini ve insan ruhlarını yaratan varlıktır. İnsan aklının yönelebileceği en yüksek hedeftir. Hep etkin akla ulaşmak, mutluluğa erişmek, Tanrı’ya ulaşmaktır. Bu durum sanatçılar, filozoflar, bilim adamları, iyi yöneticiler ve peygamberler için söz konusudur.

“11. Sınıf Meb Yayınları Felsefe Beceri Temelli Etkinlik Kitabı Sayfa 39 Cevabı” ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.