“9. Sınıf Demokrasi ve İnsan Hakları Ders Kitabı Cevapları Sayfa 23 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

9. Sınıf Demokrasi ve İnsan Hakları Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 23

Soru: Kanun-ı Esasi ile ilgili metin ve kaynaktan yararlanarak soruyu cevaplayınız.

  • Cevap:

Kanun-ı Esasi (1876 Anayasası) II. Abdülhamit Dönemi'nde kabul edilmiştir. Türk tarihinin ilk anayasası olan Kanun-ı Esasi ile Osmanlı Devleti'nde meşrutiyet yönetimine geçilmiştir. Anayasalı ve parlamentolu bu yönetim şekliyle halk ilk kez genel seçimlere katılmış, padişahın yanında meclis aracılığı ile yönetime ortak olmuştur. Böylece Türk tarihinde I. Meşrutiyet Dönemi (1876-1878) olarak bilinen bir süreç başlamıştır.

İkili meclis sistemine dayalı bu yönetim şeklinde padişah tarafından atanan Ayan Meclisi üyeleri süresiz görevlendirilirken Mebusan Meclisi üyeleri dört yıl için halk tarafından seçilmiştir. Müslüman ve gayrimüslimlerden oluşan bu iki meclis, Meclis-i Umûmiyi (Genel Meclis) meydana getirmiştir (Görsel 1.11).

Mebusların halk tarafından seçilmesi, Türk tarihinde demokratikleşme yolunda atılan önemli bir adım olmuştur. Meclis-i Umûmi üyeleri, düşünce ve beyanlarında özgür bırakılmış; meclisteki konuşmaları ve görüşleri nedeniyle haklarında soruşturma açılamamıştır. Siyasi hayatta partilerin yer almadığı I. Meşrutiyet Dönemi uzun sürmemiş, 93 Harbi sürecinde II. Abdülhamit parlamentoyu kapatarak anayasayı askıya almıştır. Otuz yıl sürecek bu parlamentosuz dönemde kurulan İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin çalışmaları sonucunda ikinci kez meşrutiyet ilan edilmiştir (1908). II. Meşrutiyet Dönemi'nde siyasi partilerin de kurulmasıyla Türk tarihinde ilk kez çok partili siyasi hayata geçilmiş ve daha demokratik biryönetim kurulmuştur.

Kaynak

Kânûn-ı Esâsî on iki başlık altında toplanmış 119 maddeden teşekkül etmektedir. Bu maddelerle oluşturulan anayasal düzen şu şekilde özetlenebilir: (...) basın kanun dairesinde hürdür (md. 12); genel âdabı ve asayişi ihlâl etmemek şartıyla diğer din mensuplarının din ve vicdan hürriyetiyle mezhep imtiyazları tanınmıştırfmd. 13); herkesin eğitim ve öğretim hakkı vardır (md. 15); Osmanlı toplumunun bir parçasını oluşturan gayri müslimler kendi inançları doğrultusunda eğitim yapabilirler(md. 16); Osmanlı tebaasının dilekçe, mülkiyet, konut dokunulmazlığı hakları vardır (md. 14, 21,22); (...)(...)

Kânûn-ı Esâs!yedi defa değişikliğe uğramıştır. Bunların içinde en köklü olanı 21 Ağustos 1909da yapılanıdır. (...) Getirilen en önemli yenilikler padişahın Meclis-i UmûmTde anayasaya bağlılık yemini etmesi, hükümetin bundan böyle Meclis-i Meb'ûsan karşısında sorumlu olması ve güven oyu alma mecburiyetinde bulunması (...) sayılabilir. (...)

Soru: 1876 Kanun-ı Esasi ile kurulan Meclis-i Umûminin Osmanlı yönetim sisteminde oluşturduğu değişimi açıklayınız.

  • Cevap:

9. Sınıf Meb Yayınları Demokrasi ve İnsan Hakları Ders Kitabı Sayfa 23 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.