[giris]8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Adım Adım Yayınları Sayfa 43-44-45-46 Cevapları ve Soruları[/giris] [syf]8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Adım Adım Yayınları Sayfa 43[/syf] İnsanlarda cinsiyeti Y kromozomunun bulunup bulunmaması belirler. Dişi bireylerden yavru canlıya yalnızca X kromozomu gelir. Erkek bireylerden ise yavru canlıya Y kromozomu gelirse bu kromozom yavru canlının erkek olmasını sağlar. Toplumun bazı kesimlerinde doğan çocukların cinsiyetini kadınların belirlediğine yönelik yanlış bir düşünce vardır. Bir bebeğin cinsiyetini babadan gelen kromozom belirler. AKRABA EVLİLİĞİNİN GENETİK SONUÇLARI Vücut kromozomlarıyla taşınan kalıtsal hastalıklar, hastalığa neden olan genin hem anne hem babadan alınması durumunda ortaya çıkar. Ebeveynlerden yalnızca biri hastalık genine sahipse çocuk hasta olmaz ancak hastalığın taşıyıcısı olabilir. Bu durumda gen nesiller boyunca taşınabilir.
  • Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.
[syf]8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Adım Adım Yayınları Sayfa 44[/syf] Fenilketonüri kalıtsal bir hastalıktır. Bu hastalıkla doğan çocuklar, proteinli gıdalarda bulunan fenilalanin isimli bir maddenin vücuttan uzaklaştırılmasını sağlayamazlar. Sonuç olarak çocuğun vücudundaki fenilalanin ve onun artıkları çocuğun gelişmekte olan beyninde hasar meydana getirmektedir. Hem annesinden hem de babasından hastalık geni alan çocuklar fenilketonüri hastası olurlar. Anne ve babanın bu hastalığın taşıyıcısı olduğu durumlarda doğacak çocuğun fenilketonüri hastası olma olasılığı yaklaşık %25 gibi yüksek değerlere ulaşır. Her yıl 1 milyondan fazla bebeğin doğduğu ülkemizde doğan her 6 bin bebekten biri fenilketonüri ile doğmaktadır. Hastalığın ülkemizde yüksek oranda görülmesinin nedeni akraba evlilikleridir. Anne ve babanın fenilketonüri taşıyıcısı olması hâlinde bu çiftin her çocuğunda hastalık olma ihtimali yaklaşık %25 iken çiftin her çocuğunun hastalığın taşıyıcısı olma ihtimali yaklaşık %50, tam sağlıklı olma ihtimali ise yaklaşık %25’tir. Akraba evlilikleri hasta bireylerin doğmasına yol açtığı gibi toplumda taşıyıcılık sıklığını da artırmaktadır.
  • Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.
[syf]8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Adım Adım Yayınları Sayfa 45[/syf]

Ferıilketonüri hastalığı yenidoğan döneminde bebeğin topuğundan alınan bir damla kanın incelenmesi ile teşhis edilmektedir. Bu nedenle fenilketonüri hastalığı ile doğan bebeğin beyni etkilenmeden hastalığa tanı konulması ve bebeğin diyet tedavisine alınması çok önemlidir. Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de yenidoğan bebekleri kapsayan fenilketonüri taraması uygulanmaktadır. Erken teşhis edildiğinde fenilketonüri tedavi edilebilen bir hastalıktır. Tedavide genel ilke, gıda ile alınan fenilalanin miktarını azaltarak kandaki fenilalanin düzeyini normal sınırlar içinde tutmaktır. Diyet tedavisi için fenilalanini azaltılmış veya fenilalanin içermeyen mamaların ve protein içeriği azaltılmış un, ekmek, makarna gibi ürünlerin kullanılması gerekir. Fenilketonüri hastaları özel olarak üretilmiş düşük proteinli diyet ürünleri ile uygun bir şekilde tedavi edilirse hastanın sağlığına kavuşması mümkündür. Hacettepe Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü ile METVAK (Fenilketonüri ve Diğer Kalıtsal Metabolik Hastalıklı Çocuklar Vakfı) iş birliği yaparak ülkemizdeki fenilketonüri hastalarına yardımcı olmaktadır. Bu amaçla hastaların ekonomik ve kolay ulaşabilecekleri ürünler üretmektedirler.

Okuduğunuz metinden yararlanarak aşağıdaki sorunun cevabını arkadaşlarınızla tartışınız.

Akraba evliliğinin genetik sakıncaları nelerdir?

  • Cevap: Akraba evliliği ülkemizde evliliklerin % 20’sini oluşturuyor ve bu evlilikler engelli çocuk doğma riskini ikiye katlıyor. Akraba evliliklerinden kaynaklı olan rahatsızlıkların tümünün bebek henüz anne karnınayken yapılan tetkikler ile tespit edilmesi tıbben mümkün değildir. Bu nedenle akraba evliliklerinden doğan çocuklarda anomaliler, yeni doğan ölümleri de sıklıkla yaşanıyor.
[syf]8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Adım Adım Yayınları Sayfa 46[/syf] A. Aşağıdaki ifadelerde bulunan noktalı yerleri, verilen kavramlardan uygun olanlarla tamamlayınız. Kavramlara uygun ekler getirebilirsiniz.
  • Cevap:
1. Genlerin yapısını, görevlerini ve karakterlerin nesilden nesile nasıl aktarıldığını inceleyen bilim dalına kalıtım denir. 2. Bir karakterin oluşmasını sağlayan genler birbirinin aynısı olduğunda canlının genotipi saf döl olur. 3. Bir karakterin oluşmasını sağlayan genlerden biri baskın, diğeri çekinik gen olduğunda canlının genotipi melez döl olur. 4. Baskın genle birlikte olduğunda etkisini göstermeyen gene çekinik gen denir. 5. Bir canlının gen yapısına genotip adı verilir. 6. Eşeyli üreyen canlılarda erkek ve dişi üreme hücrelerinin birleştirilerek yavru bireyler elde edilmesine aprazlama denir. 7. Bir canlının genotipinin ve çevresel faktörlerin etkisiyle ortaya çıkan dış görünüşüne fenotip denir. B. Aşağıdaki soruları cevaplayınız. 1. Bir çiftçi düzgün tohumlu bezelyeler elde etmek istiyor. Çiftçi bu amaçla birbirinden bağımsız olarak aşağıda verilen çaprazlamaları yapıyor. Hangi çaprazlamayı yaptığında çiftçinin düzgün tohumlu bezelye elde etme olasılığı daha fazladır (Bezelyelerde düzgün tohumluluk, buruşuk tohumluluğa baskındır.)? a. Melez döl düzgün tohumlu iki adet bezelye çaprazlanıyor.
  • Cevap:
b. Saf döl düzgün tohumlu bezelye ile buruşuk tohumlu bezelye çaprazlanıyor.
  • Cevap:
c. Melez döl düzgün tohumlu bezelye ile buruşuk tohumlu bezelye çaprazlanıyor.
  • Cevap:
2. Bir ailenin üç tane erkek çocuğu vardır. Bu ailenin dördüncü çocuğunun kız olma olasılığı nedir?
  • Cevap: Dördüncü çocuğun kız olma olasılığı %50’dır.
3. Sarı tohumlu iki bezelye çaprazlandığında yeşil tohumlu bezelyeler oluştuğu gözleniyor. Buna göre çaprazlanan bezelyelerin genotiplerini belirleyiniz (Bezelyelerde sarı tohum rengi, yeşil tohum rengine baskındır.).
  • Cevap: Melez döl sarı tohum rengine sahip iki bezelye çaprazlandığında hem sarı tohumlu hem de yeşil tohumlu bezelyeler oluşabilir. Şimdi bunu çaprazlamayı gösterelim. Melez döl sarı tohumlu bezelyenin genotipi: Ss
“8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Adım Adım Yayınları Sayfa 43-44-45-46 Cevapları” beğendiyseniz sosyal medyada paylaşabilir ve  aşağıda bulunan emojilerle duygularınızı ifade edebilirsiniz :)