[giris]8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Adım Adım Yayınları Sayfa 38-39-40-41-42 Cevapları ve Soruları[/giris] 8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Adım Adım Yayınları Sayfa 38
2. Aşağıdaki tabloda verilen özelliklere sahip bezelyelerin genotiplerini belirleyiniz. Baskın aleller büyük harfle, çekinik aleller ise aynı harfin küçüğü ile ifade edilir. Düzgün tohumlu olma aletini D, buruşuk tohumlu olma alelini d harfiyle gösterelim.
  • Cevap:

1. Mendel saf döl düzgün tohumlu bir bezelye ile buruşuk tohumlu bir bezelyeyi çaprazlamıştır. İlk kuşak ve ikinci kuşak ürünlerin tohum şekli bakımından genotipi ve fenotipi nasıldır (Bezelyelerde düzgün tohumlu olma aleli, buruşuk tohumlu olma aletine baskındır.)?
  • Cevap: Önce çaprazlanacak bezelyelerin genotiplerini belirleyelim. Düzgün tohumlu olma alelini D, buruşuk tohumlu olma alelini ise d harfiyle gösterelim. Düzgün tohumlu bezelye saf döl olduğundan tohum şekline etki eden aletlerin her ikisi de aynıdır. Bu nedenle saf döl düzgün tohumlu bezelyenin genotipini DD şeklinde gösterebiliriz.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Adım Adım Yayınları Sayfa 39 • Bezelyelerde buruşuk tohumlu olma aleli çekiniktir. Çekinik alelin etkisini fenotipte gösterebilmesi için saf döl olması gerekir. Bu nedenle buruşuk tohumlu bezelyenin genotipini dd şeklinde gösterebiliriz. 1. kuşakta elde edilen düzgün tohumlu bezelyeleri kendi aralarında çaprazlayalım. Bu çaprazlamadan çıkarılacak sonuçları şöyle açıklayabiliriz: • Biri baskın, diğeri çekinik karakterli saf döllerin çaprazlanması sonucunda birinci kuşakta baskın karakterin ortaya çıkma olasılığı %100’dür. • Melez döllerin çaprazlanması sonucunda fenotipte baskın karakterin ortaya çıkma olasılığı %75, çekinik karakterin ortaya çıkma olasılığı ise %25’tir.
  • Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Adım Adım Yayınları Sayfa 40
2. Melez döl sarı tohumlu bir bezelye ile yeşil tohumlu bir bezelye çaprazlaniyor. Çaprazlama sonucunda oluşan bezelyelerin tohum rengi bakımından genotipi ve fenotipi nasıldır (Bezelyelerde sarı tohumlu olma aleli, yeşil tohumlu olma aleline baskındır.)?
  • Cevap:  Önce çaprazlanacak bezelyelerin genotiplerini belirleyelim. Sarı tohumlu olma alelini S, yeşil tohumlu olma alelini ise s harfiyle gösterelim.
• Sarı tohumlu bezelye melez döl olduğundan tohum rengine etki eden alellerin biri baskın, diğeri çekiniktir. Bu nedenle sarı tohumlu bezelyenin genotipini Ss şeklinde gösterebiliriz. • Bezelyelerde yeşil tohumlu olma aleli çekiniktir. Çekinik alelin etkisini fenotipte gösterebilmesi için saf döl olması gerekir. Bu nedenle yeşil tohumlu bezelyenin genotipini ss şeklinde gösterebiliriz. • Çaprazlama sonucunda oluşan bezelyeler %50 oranında Ss, %50 oranında ss genotiplidir. • Çaprazlama sonucunda oluşan bezelyeler %50 sarı tohumlu, %50 yeşil tohumludur.
3. Bir çiftçi uzun boylu bezelyeler elde etmek için iki tane uzun boylu bezelyeyi çaprazlıyor. Ancak çiftçi, çaprazlama sonucunda elde edilen bezelyenin kısa boylu olduğunu gözlemliyor. Bu durumun sebebi nedir? Açıklayınız (Bezelyelerde uzun boylu olma aleli, kısa boylu olma aleline baskındır.).
  • Cevap: Uzun boylu bezelyelerden çaprazlama sonucunda oluşan bezelyeye kısa boylu olma aleli geçmiştir. Kısa boylu olma aleli, uzun boylu bezelyenin fenotipinde etkisini göstermemiştir. Çünkü çekinik karakterler ancak saf döl durumda etkisini gösterir. Çiftçinin çaprazladığı uzun boylu bezelyeler melez döldür. Çaprazlama sonucunda melez döldeki çekinik aleller bir araya gelmiş ve bezelye kısa boylu olmuştur. Bezelyelerde uzun boylu olma alelini U, kısa boylu olma alelini ise u harfi ile gösterelim. Melez döl iki bezelyeyi çaprazlayalım.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Adım Adım Yayınları Sayfa 41

Melez döl uzun boylu iki bezelye çaprazlandığında %75 oranında uzun boylu, %25 oranında kısa boylu bezelye oluşur. Çiftçinin yaptığı çaprazlamada kısa boylu olma alelleri bir araya gelmiş ve uzun boylu bezelye bitkilerinden kısa boylu bezelye bitkisi oluşmuştur. İnsanların, hayvanların ve çiçekli bitkilerin eşeyli üremeyle çoğaldığını geçmiş yıllardaki fen bilimleri derslerinde öğrenmiştiniz. Eşeyli üreyen canlıların tümünde karakterlerin nesilden nesile aktarımı bezelyelerdeki karakter aktarımına benzemektedir. İnsanlarda cinsiyetin belirlenmesinde kromozomlar etkilidir. Dişiler şekil ve görev olarak birbirinin aynısı olan bir çift kromozom taşır. Bu kromozom X kromozomu olarak adlandırılır. Dişilerde bir çift X kromozomu vardır ve dişilerin eşey kromozomları XX şeklinde ifade edilir. Erkeklerde ise X kromozomunun yanında hem şekil hem de görev bakımından farklı olan Y kromozomu bulunur. Erkeklerde eşey kromozomları XY şeklinde ifade edilir.

  • Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Adım Adım Yayınları Sayfa 42
CİNSİYETİN BELİRLENMESİ ÇAPRAZLAMASI dosya kâğıdı, makas, kalem, 2 adet poşet.
Yapım Aşamaları 1. Sınıfta ikişer kişilik gruplar oluşturunuz. 2. Dosya kâğıdını makasla dört eşit parçaya bölünüz (Bu işlem sırasında öğretmeninizden yardım isteyiniz.). 3. Elde ettiğiniz kâğıt parçalarının üç tanesinin üzerine büyük harfle X, birinin üzerine ise Y yazınız. 4. Üzerinde X yazılı kâğıtlardan iki tanesini katlayarak bir poşetin içine koyunuz. 5. Üzerinde X yazılı kâğıtlardan biriyle Y yazılı kâğıdı katlayarak diğer poşetin içine koyunuz. 6. Poşetlerdeki kâğıtlardan birer tane seçiniz. Seçtiğiniz kâğıtlarda hangi harflerin yazılı olduğunu aşağıdaki tabloya kaydediniz. 7. Bu işlemi 10 defa tekrarlayınız. 8. Poşetten çektiğiniz kâğıtlara göre aşağıdaki tabloyu doldurunuz.
  • Cevap:

Sonuca Varma
1. Poşetlerin birine, iki tane X yazılı kâğıdı niçin koydunuz? Bu poşet sizce neyi temsil etmektedir?
  • Cevap: Bu poşet kadınlarda bulunan kromozomları temsil etmektedir.

2. İkinci poşete bir tane X, bir tane Y yazılı kâğıt koymanızın sebebi nedir? Bu poşet sizce neyi temsil etmektedir?
  • Cevap: Bu poşet erkeklerde bulunan kromozomları temsil etmektedir.

3. Cinsiyetin belirlenmesinde etkili olan kromozom erkek bireylerden mi gelir yoksa dişi bireylerden mi? Neden?
  • Cevap: Erkeklerden gelmektedir. Eğer erkek x kromozomunu yollarsa xx yani kız cinsiyeti eğer y  kromozomu yollarsa xy yani erkek cinsiyeti oluşur.
“8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Adım Adım Yayınları Sayfa 38-39-40-41-42 Cevapları” beğendiyseniz sosyal medyada paylaşabilir ve  aşağıda bulunan emojilerle duygularınızı ifade edebilirsiniz :)