[giris]7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Yıldırım Yayınları Sayfa 43-44 Cevapları ve Soruları[/giris] [syf]7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Yıldırım Yayınları Sayfa 43[/syf]

Hücrenin Keşfi

Hücreler genellikle çok küçüktür. Örneğin bir deri hücresi, çıplak gözle görülebilen en küçük noktanın yaklaşık beşte biri kadardır. Mikroskoplar geliştirilene kadar bilim insanları canlıların hücrelerden oluştuğunun farkında değildi. İngiliz bilim insanı Robert Hooke (Rabırt Huk) hücreyi ilk gözlemleyen, “hücre” terimini ilk kullanan ve tanımlayan kişidir.

Robert Hooke, 1665’te kendi yaptığı mikroskopta şişe mantarından aldığı parçayı inceledi. Büyütülmüş olarak gördüğü bu görüntüdeki yapıları “çok küçük kutucuklar” ya da “hücreler” olarak tanımladı. Gördükleri, canlılığını yitirmiş şişe mantarı bitkisinin hücre duvarlarıydı. Kısa bir zaman sonra Hollandalı tüccar Antonie van Le- euwenhoek (Antoni von Lövenhuk) (1632 - 1723) bir hücreli canlıları gözlemleyen ilk insan oldu. Geliştirdiği mikroskop, maddeleri Hooke’un kullandığından dokuz kat daha fazla büyütebiliyordu. Leeuwenhoek, 1673’te basit mikroskoplarla yapılabilecek deneylere birçok mikroskobik canlıyı gözlemledi ve her birinin şeklini çizdi. Sonraki yıllarda mikroskopların gelişimi ve hücrelerin yapısının anlaşılmasıyla bu çizimlerin bakteri, maya ve kan hücrelerine ait olduğu anlaşıldı.

1831 yılında İskoç bilim insanı Robert Brown (Rabırt Bravn) bitki hücresinde çekirdeği keşfetti. Onun kullandığı mercekler milimetrenin binde biri kadar küçük ayrıntıyı gösterebiliyordu. Alman bilim insanları Matthias Schleiden (Matiyas Şılayden) ve Theodor Schwann (Teodor Şı- van) bitki ve hayvanların çekirdekli hücrelerden oluştuğunu ortaya koydular. Kendilerinden önceki çalışmaların da katkısıyla hücreyle ilgili şu temel düşünceleri ifade ettiler: Tüm canlılar bir ya da birden çok hücreden meydana gelir. Hücreler, canlının yaşamsal olaylarının sürdürüldüğü temel yapı birimleridir.

  • Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktır.
[syf]7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Yıldırım Yayınları Sayfa 44[/syf]

Rudolph Virchow (Rudolf Virşov) çalışmalarıyla bu temel düşünceye “Yeni hücreler var olan hücrelerden oluşur.” bilgisini ekledi. İlerleyen yıllarda hücre inceleme yöntemlerinin geliştirilmesi, çeşitli boyaların kullanılması ve geliştirilen elektron mikroskopları sayesinde hücreler ve hücre içi yapılar ayrıntılı olarak incelenebildi. Elektron mikroskobu 1930’lu yıllarda Alman fizikçi Ernst Ruska tarafından geliştirildi. Bu mikroskopta ışık yerine elektron demeti kullanılır. Elektron mikroskopları nesneleri neredeyse 1 milyon kez büyütebilir. Aşağıda çeşitli hücrelerin elektron mikroskobu görüntüleri yer almaktadır. Görselleri inceleyiniz.

Bilimsel bilgiler her zaman mutlak kesin değildir. Teknolojik çalışmalar ilerledikçe bilimsel bilgilere yeni bilgiler eklenebilir veya daha önceki bilgiler terk edilebilir. Bilimsel bilgiler her zaman gelişebilir ve değişebilir. Günümüzde de yapılan bilimsel araştırmalar sayesinde hücrenin yapısı ve işlevleri hakkında yeni bilgiler ortaya konmaktadır.

Geçmişten günümüze hücreyle ilgili öne sürülen görüşlerin ve teknolojik gelişmelerin hücrenin yapısının anlaşılmasına olan katkılarını aşağıdaki etkinliği yaparak tartışınız.

  • Cevap: Hücreler (istisnalar dışında) çıplak gözle görülemeyen birimler oldukları için onları inceleyebilmek için elbet önce mikroskoba ihtiyaç vardır. Mikroskobun temellerini Zacharias Janssen teleskop mantığını ters çekilde uygulayarak atmıştır. Ancak ondan önce Roger Bacon’ın da basit iki büyüteçle bazı nesneleri incelediği bilinmektedir. Görece daha modern olan mikroskopları ise ise Antonie Van Leeuwenhoek ile Robert Hooke yapmıştır. Antonie Van Leeuwenhoek canlı bir hücreyi gözlemlemeyi başaran ilk insandır (1674). Bu dönemde mikroskoplar hala gerekli incelemeler için yetersiz kalıyordu. Brown 1833’te orkide hücrelerinin çekirdeğini gözlemlemeyi başarmıştır. İlerleyen yıllarda ise Theodor Schwann ve Matthias Schleiden ile hücre üzerine çalışmalar yapmıştır. Schwann hayvan, Schleiden bitki hücreleri üzerine araştırmalarını sürdürmüştür. Zamanla teknolojinin de gelişmesiyle Kolliker 1857’de mitokondriyi gözlemlemiştir. Rudolph Virchow 1858’de modern hücre teorisini ortaya koymuştur.

BİLİM ve teknoloji

Tartışma Sorusu

Mikroskobun ve diğer teknolojik araçların gelişiminin hücrenin yapısının anlaşılmasına olan katkıları nelerdir?

  • Cevap: İnsan gözünün görme kapasitesi sınırlıdır. Hücreler bu sınırın çok altında kalan bir boyuta sahiptir. Örneğin erkek üreme hücresi santimetrenin 250’de biri kadar küçüktür. Bu nedenle teknolojik bir alet kullanmadan hücreyi gözlemlemek imkansızdır. Bu nedenledir ki ilk mikroskop bulunana kadar insanoğlunun hücrelerden haberi bile olmamıştır. Yani 1665’de Robert Hooke ilk mikroskobu yaparak şişe mantarına bakmadan önce hücre hakkında hiç bir bilgimiz yoktu.

Hazırladığınız tarih şeridini arkadaşlarınızla paylaşıp karşılaştırınız. Sınıfta, geçmişten günümüze teknolojik gelişmelerin hücrenin yapısının anlaşılmasına sağladığı katkıların neler olduğunu tartışınız.

  • Cevap: Hücreler (istisnalar dışında) çıplak gözle görülemeyen birimler oldukları için onları inceleyebilmek için elbet önce mikroskoba ihtiyaç vardır. Mikroskobun temellerini Zacharias Janssen teleskop mantığını ters çekilde uygulayarak atmıştır. Ancak ondan önce Roger Bacon’ın da basit iki büyüteçle bazı nesneleri incelediği bilinmektedir. Görece daha modern olan mikroskopları ise ise Antonie Van Leeuwenhoek ile Robert Hooke yapmıştır.
7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Yıldırım Yayınları Sayfa 43-44 Cevapları” beğendiyseniz sosyal medyada paylaşabilir ve  aşağıda bulunan emojilerle duygularınızı ifade edebilirsiniz :)