[giris]7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Yıldırım Yayınları Sayfa 165-166-167-168 Cevapları ve Soruları[/giris] [syf]7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Yıldırım Yayınları Sayfa 165[/syf] A) Aşağıdaki soruları cevaplayınız. 1. Aşağıdaki kutucuklarda ayna çeşitlerinin kullanım alanlarıyla ilgili görseller yer almaktadır. Soruları görsellere göre cevaplayınız. Cevaplarınızı kutucuk numaralarını kullanarak noktalı yerlere yazınız. Hangisi ya da hangilerinde çukur ayna kullanılır?
  • Cevap: 1, 5, 7, 9, 10, 12
Hangisi ya da hangilerinde tümsek ayna kullanılır?
  • Cevap: 4, 8
Hangisi ya da hangilerinde düz ayna kullanılır?
  • Cevap: 2, 3, 6, 11
2. Zehra’nın odasındaki saat 19.00’u göstermektedir. Zehra, saatin düz aynadaki görüntüsüne baktığında saati hangisi gibi görür? Niçin?
  • Cevap: 4 numaralı görüntüdeki gibi görür. Çünkü düz aynada görüntü cismin simetriğidir.
[syf]7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Yıldırım Yayınları Sayfa 166[/syf] 3. Aşağıdaki aynaların önüne yerleştirilmiş cisimlerin görüntüleri verilmiştir. Görüntüleri inceleyerek aşağıdaki soruyu cevaplayınız. Sizce bu kutuların içine yerleştirilen aynaların özelliği nedir? Neden böyle düşündüğünüzü açıklayınız.
  • Cevap:
1. kutunun içinde düz ayna vardır. Çünkü düz aynada oluşan görüntü her zaman düzdür ve cisimle aynı boydadır. 2. kutunun içinde tümsek ayna vardır. Çünkü tümsek aynada oluşan görüntü düz ve cisimden daha küçüktür. 3. kutuda çukur ayna vardır. Çünkü çukur aynada görüntü ters ve cisimden daha büyüktür. Çukur aynada cismin görüntüsü cismin aynaya uzaklığına göre değişir. 4. Aşağıda ayna türleri kendini tanıtmaktadır. Aynaların verdiği bilgiye göre aynanın türünü verilen alanlara yazınız.
  • Cevap:
[syf]7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Yıldırım Yayınları Sayfa 167[/syf] 3. IŞIĞIN KIRILMASI VE MERCEKLER Akvaryumda balıklar bulundukları yerden daha yakındaymış gibi görünür. Sizce bu durumun nedeni ne olabilir? Bir kaynaktan çıkan ışığın doğrusal yollar izleyerek her yönde yayıldığını ve saydam maddelerden geçebildiğini hatırlayınız. Akvaryumun yapıldığı cam, balıkların içinde bulunduğu su ve hava saydamdır. Ancak camın, suyun ve havanın yoğunlukları aynı değildir. Yoğunluklarının farklı olması balıkların bulundukları yerden farklı görünmesinde etkili midir? Su dolu bir bardağın içindeki kaşığı kırıkmış gibi görürsünüz. Kaşığın kırıkmış gibi görünmesinin nedeni ne olabilir? Bu sorulara yanıt verebilmek için bir etkinlik yapalım. IŞIK ORTAM DEĞİŞTİRİYOR Gerekli Malzeme • Lazer kalemi • Beyaz kâğıt • Kalın pencere camı (kare ya da dikdörtgen şeklinde kesilmiş) • Su • Cam bardak Amaç: Işığın ortam değiştirirken izlediği yolu gözlemlemek ve kırılma olayının sebebinin ortam değişikliğiyle ilişkisini kurmak İzlenen Yol Uyarı: Lazer kaleminin ışığını doğrudan arkadaşlarınızın gözüne ya da kendi gözlerinize tutmayınız. Gözlerinize zarar verebilir. 1. Beyaz kâğıdı masaya serip üzerine pencere camını yerleştiriniz. Ortamı karanlık hâle getiriniz. 2. Lazer kaleminin ışığını masayı teğet geçecek şekilde cam levhanın kenarına önce dik sonra da dik olmayan açılarla gönderiniz. Lazer ışığının cama girmeden cam içinde ve camdan çıktıktan sonra izlediği yolu her bir durum için gözlemleyiniz. Gözlemlerinizi defterinize çizerek gösteriniz. 3. Bardağı suyla doldurunuz. Lazer ışığını suyun yüzeyinden bardağa önce dik sonra değişik açılarla gönderiniz ve ışığın izlediği yolu gözlemleyiniz. Gözlemlerinizi defterinize çizerek gösteriniz. Lazer ışığını cam levhaya dik olarak gönderdiğinizdeki gözleminiz nedir?
  • Cevap: Işık, bir saydam ortamdan diğerine normal üzerinden gelirse doğrultusu değişmez yani kırılmaz. Işık kırılmadı.
Lazer ışığını cam levhaya değişik açılarla gönderdiğinizdeki gözlemleriniz nedir?
  • Cevap: Işığın yoğunlukları farklı saydam ortamlardan geçerken doğrultu değiştirmesine ışığın kırılması denir. Işık kırıldı.
Lazer ışığının cam levhaya giriş ve çıkış doğrultuları arasında fark var mı? Nasıl?
  • Cevap: Işığın geçtiği saydam ortamın yoğunluğu arttıkça ışığın o ortamda ilerlemesi zorlaşır ve sürati azalır. Tıpkı sizin kumsalda hızlı koşarken suya girdiğinizde hızınızın azalmasında olduğu gibi ışığın da havadan suya geçtiğinde sürati azalır. Çünkü su, havadan daha yoğundur. Yoğunluğu fazla olan ortamlara çok kırıcı ortam, yoğunluğu az olan ortamlara da az kırıcı ortam denir.

Denemelerinizi suyla yaptığınızda gözlemlerinizde bir değişiklik oldu mu? Neden?

  • Cevap: Hava, su ya da cam gibi saydam ortamların birinden diğerine normal üzerinden yani yüzeye dik olarak gönderilen ışık, doğrultusunu değiştirmeden ilerlemesine devam eder, kırılmaya uğramaz. Ancak ışığın sürati değişir. Örneğin havadan cama geçerken sürati azalan ışık ışınının camdan havaya geçerken sürati artar.

Işığın ortam değiştirirken izlediği yolun değişmesini nasıl açıklarsınız?

  • Cevap: Kırılma olayında ortamları ayıran yüzeye gelen ışın ile normal arasındaki açı gelme açısı, kırılan ışın ile normal arasındaki açı da kırılma açısı diye adlandırılır. Işık, yüzeyin normaliyle belli bir açı yaparak az yoğun (az kırıcı) saydam ortamdan çok yoğun (çok kırıcı) saydam ortama geçerken normale yaklaşarak kırılır.
[syf]7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Yıldırım Yayınları Sayfa 168[/syf]

Saydam bir ortamdan farklı yoğunlukta başka bir saydam ortama geçerken ışığın sürati ve doğrultusu değişir. Işığın yoğunlukları farklı saydam ortamlardan geçerken doğrultu değiştirmesine ışığın kırılması denir. Işığın geçtiği saydam ortamın yoğunluğu arttıkça ışığın o ortamda ilerlemesi zorlaşır ve sürati azalır. Tıpkı sizin kumsalda hızlı koşarken suya girdiğinizde hızınızın azalmasında olduğu gibi ışığın da havadan suya geçtiğinde sürati azalır. Çünkü su, havadan daha yoğundur. Yoğunluğu fazla olan ortamlara çok kırıcı ortam, yoğunluğu az olan ortamlara da az kırıcı ortam denir.

Yüzeyin normali ortam değiştiren ışınların gelme ve kırılma açılarını ölçmede referans alınan, ortamları ayıran, sınıra dik, sanal bir doğru parçasıdır. İki farklı ortamı birbirinden ayıran çizgiye de yüzey çizgisi denir. Hava, su ya da cam gibi saydam ortamların birinden diğerine normal üzerinden yani yüzeye dik olarak gönderilen ışık, doğrultusunu değiştirmeden ilerlemesine devam eder, kırılmaya uğramaz. Ancak ışığın sürati değişir. Örneğin havadan cama geçerken sürati azalan ışık ışınının camdan havaya geçerken sürati artar.

“Işık Ortam Değiştiriyor” adlı etkinlikte lazer ışığını cam yüzeyine dik ve değişik açılarla gönderdiniz. Bir saydam ortamdan başka bir saydam ortama dik olmayacak şekilde ışık gönderildiğinde ışık ışınlarının büyük çoğunluğu, hızını ve doğrultusunu değiştirerek ikinci ortama geçer. Bir kısmı ise ortamları ayıran yüzey çizgisi üzerinden geri yansır. Eğer yansıyan ışık olmasaydı saydam cisimleri görebilir miydiniz?

Kırılma olayında ortamları ayıran yüzeye gelen ışın ile normal arasındaki açı gelme açısı, kırılan ışın ile normal arasındaki açı da kırılma açısı diye adlandırılır. Işık, yüzeyin normaliyle belli bir açı yaparak az yoğun (az kırıcı) saydam ortamdan çok yoğun (çok kırıcı) saydam ortama geçerken normale yaklaşarak kırılır (Şekil-1). Ortamın yoğunluğu ne kadar fazla ise ışığın hızı da o oranda azaldığı için ışık normale yaklaşarak kırılır. Işık, yüzeyin normaliyle belli bir açı yaparak çok yoğun (çok kırıcı) saydam ortamdan az yoğun (az kırıcı) saydam bir ortama geçerken normalden uzaklaşarak kırılır (Şekil-2).

Işık ışınları her durumda az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçer. Yüzeyin normaline belli bir açıyla gelen ışık ışınlarının kırılma açısı gelme açısından küçük olur. Aşağıdaki Şekil-2’de görüldüğü gibi ışık ışını çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçerken normalden uzaklaşır. Gelme açısı ne kadar büyük olursa kırılma açısı da o kadar büyük olur. Çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçen ışın belli bir gelme açısına ulaştığında ışık, ortamlara ayıran yüzeye paralel olarak kırılır. Kırılma açısının 90° olduğu durumdaki gelme açısına sınır açısı denir (Şekil-3).

  • Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.
7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Yıldırım Yayınları Sayfa 165-166-167-168 Cevapları” beğendiyseniz sosyal medyada paylaşabilir ve  aşağıda bulunan emojilerle duygularınızı ifade edebilirsiniz :)