“11. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Cevapları Sayfa 39 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 39

Soru: Kurultayın siyasi ve hukuki yapısının kağanın yetkilerini dengelemekteki rolünü gerekçelendirerek açıklayınız.

  • Cevap:

Soru: Metni, kaynakları ve görseli inceleyerek 40. sayfadaki soruları cevaplayınız.

İslamiyet'i kabul eden Türkler, İslamiyet'in bazı devlet geleneklerini hızlı bir şekilde benimsemiştir. İslamiyet öncesinde toy ve kurultay geleneğinin olması, Türklerin divan teşkilatını çabuk benimsemesinde etkili olmuştur. Hz. Ömer Dönemi'nde idari, askerî ve mali işlerin yürütüldüğü kurumsal bir yapı olan divan teşkilatı; Sâsânî, Sâsânî, Doğu Roma ve Türk devlet gelenekleriyle harmanlanarak Osmanlı Devleti Dönemi'nde en olgun seviyesine ulaşmıştır.

Karahanlılar, İslamiyet öncesi Türk devlet geleneğiyle İslamiyet sonrası gelişen İran-Abbasi bürokrasi kültürünü sentezleyerek uygulamıştır. Karahanlılarda devlet yönetimi, "Meclis-i Âlî" denilen büyük divan ve ona bağlı alt birimlerden oluşmuştur. Gazneliler de Karahanlıların devlet teşkilatı geleneklerini geliştirmiş ve yeni bir merkez teşkilatı kurmuştur. Bu bağlamda divan teşkilatı ayrı bir idari bölüm olarak teşkil edilmiş ve devlet işlerinin yürütüldüğü bu kuruma "Divan-ı Vezaret" adı verilmiştir. Büyük divan, Kara- hanlılarda olduğu gibi Gaznelilerde de farklı alt divanlar şeklinde örgütlenmiştir. Divan teşkilatı, bazı değişikliklerle Selçuklularda da devam etmiştir.

“(...) Selçuklular, eski Türk geleneklerini, islam-iran Divanları içinde eritmişlerdir. Bu Devletin büyük örgütçüsü, iranlı Nizam ül-Mülk [Görsel 1.10], ileride bütün İslam dünyasında belli başlı kamu hukuku eseri sayılacak ‘Si- yasetname’siyle eski İran Devlet anlayışını Selçuklu hayatına iyice yerleştirmiştir. Bu devlet adamı, hükümdara, adaletin hemen yerine getirilmesi için eski İran Kralları’nın haftada iki gün haksızlıklardan yakınmaları doğrudan doğruya dinlediklerini örnek olarak göstermiştir. Bu gelenek kuşkusuz Türk geleneklerine de uygundu ve giderek tüm Türk-islam Devletlerine yerleşti. Gene, Büyük Selçuklularda Devletin en yüksek organının ‘Divan-ı Âlâ’ olması, başında Vezirin bulunması, merkezdeki tüm büyük memurların bu Divan toplantılarına katılması Türk-iran-islam etkilerinin tam bir karışımının Devlet hayatına yansıdığını göstermektedir. (...) Anadolu Selçuklularının merkezinde teşkilatında bulunan ‘Büyük Divan’ pek çok bakımdan ‘Divan-ı Âlâ’ ile benzerlikte gösterir. ‘Divan-ı Saltanat’ da denilen bu kurula genellikle ‘Sahib-i Divan’ denilen Vezir, bazen de hükümdar başkanlık ederdi. Devletin merkezinde, belli başlı önemli dairelerin başında bulunanlar bu Divanın üyesi idiler. Tuğrai’nin görevi, Büyük Selçuklularda olduğu gibi gene çok önemliydi. (...)”

Türk devlet geleneği, kurultaydaki danışma kültürünü hiçbir zaman terk etmemiştir. İslamiyet öncesi Türk devletlerinden gelen istişare kültürü, Osmanlı Devleti'ndeki Divân-ı Hümâyun yapısında bazı küçük değişikliklerle yaşamaya devam etmiştir. Konargö- çer yaşamın boy beyleri, yerlerini Osmanlı devlet hayatının vezirlerine ve paşalarına bırakmıştır.

  • Cevap:

11. Sınıf Meb Yayınları Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Sayfa 39 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.