“11. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Cevapları Sayfa 30 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 30

Soru: Metinleri, kaynakları ve görseli inceleyerek soruyu cevaplayınız.

Hanedan üyeleri arasında devletin bölüştürülmesini esas alan ülüş sisteminin devlet üzerindeki en somut ve kurumsal yansıması ikili teşkilat anlayışıdır. Devlet; doğu-batı, sağ-sol gibi farklı tasniflerle ikiye bölünmüştür. Türk inanç sisteminde doğu kutsal kabul edilmiş ve doğudaki şehir, devletin merkezi olmuştur. Devletin başına da doğuda bulunan "kağan" geçmiştir. Batıya ise kağanın kardeşlerinden biri veya kağanın oğlu atanmıştır. "Yabgu" ünvanını kullanan bu hanedan mensubu, doğudaki kağana bağlı kalarak yönetime ortak olmuştur.

Türk devlet teşkilatının özgün yapılarından biri, ikili yönetim sistemidir. Bu sistem, doğu ve batı olmak üzere iki farklı kanadın bir hükümdar altında örgütlenmesi şeklinde işler. Doğu kanadı genellikle kağan tarafından yönetilirken, batı kanadı yabgu unvanını taşıyan bir hükümdarın kontrolündeydi. Bu yapı hem merkezî otoriteyi koruma hem de geniş topraklarda yerel yönetimi sağlama amacını taşımıştır, ikili yönetim sistemi, Türklerde merkeziyetçilik ile adem-i merkeziyetçiliğin dengeli bir şekilde bir arada var olabileceğini göstermiştir. Bu durum, özellikle geniş coğrafyalara yayılan Türk devletlerinin uzun ömürlü olmasının önemli bir sebebidir. Örneğin, Göktürk ve Uygur devletleri, bu sistem sayesinde siyasi ve askeri organizasyonlarını koruyabilmişlerdir. Ancak bu sistem zaman zaman bölünmelere de yol açmış, bu nedenle birlik unsuru özellikle güçlü kültürel bağlarla desteklenmiştir.”

Karahanlı Devleti eski Türk İdarî geleneğine uygun olarak ikili teşkilât esasına göre idare edilirdi. Doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılan devletin doğu kısmı doğrudan büyük hakan, batı tarafı ise onu metbu tanıyan bir hanedan mensubu tarafından yönetilirdi. Meselâ Ebû Nasr Ahmed b. Ali büyük hakan olarak iktidarı elinde bulunduruyor, kardeşi Nasr b. Ali de ona tâbi olarak başta Mâverâünnehir olmak üzere Fergana'dan itibaren devletin batıdaki topraklarını idare ediyordu. (...) Vilâyetler ise hânedan mensupları, nâibler ve valiler tarafından yönetilirdi. Meselâ ilig Han Nasr, Semerkant’ın idaresini kardeşi CâferTegin’e verirken Buhara’ya da bir vali tayin etmişti. (...)”

  • Cevap:

Soru: İkili teşkilatın olumlu ve olumsuz yönleri hakkında neler söylenebilir? Tartışınız.

  • Cevap:

11. Sınıf Meb Yayınları Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Sayfa 30 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.