“11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 125 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 125

  • 3. Kül Tigin Âbidesi metninden hareketle aşağıda verilen başlıklar çerçevesinde araştırma yapınız.
  • Birinci grup: Orhun Abideleri-Tarih İlişkisi
  • İkinci grup: Orhun Abideleri-Coğrafya İlişkisi
  • Üçüncü grup: Orhun Abideleri-Sosyoloji İlişkisi4. Araştırmanızda Bilge Kağan Abidesi ve Tonyukuk Abidesi metinlerinden de yararlanınız.5. Ulaştığınız sonuçları ve metin örneklerini grup sözcüleri aracılığıyla sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.
  • Cevap: 

ORHUN ABİDELERİ ARAŞTIRMASI

1. Grup – Orhun Abideleri ve Tarih İlişkisi:Orhun Abideleri, Göktürklerin siyasi ve askerî tarihini doğrudan kendi anlatımlarından öğrenmemizi sağlar. Bilge Kağan’ın yaptığı seferler, devletin durumu, Bumin Kağan ve İstemi Kağan gibi hükümdarlar ile Kül Tigin’in faaliyetleri yazıtlarda anlatılır. “Doğuda Şantung ovasına kadar ordu sevk ettim…” sözü dönemin askerî faaliyetlerini göstermektedir.

2. Grup – Orhun Abideleri ve Coğrafya İlişkisi:Yazıtlarda Ötüken, Şantung Ovası, Tibet, İnci Nehri ve Demir Kapı gibi birçok yer adı geçmektedir. Bu bilgiler, Türklerin yaşadığı ve sefer düzenlediği geniş coğrafyayı tanımamızı sağlar. Özellikle “Ötüken ormanından daha iyisi hiç yokmuş. İl tutacak yer Ötüken ormanı imiş.” sözü, Ötüken’in devlet merkezi olarak önemini gösterir.

3. Grup – Orhun Abideleri ve Sosyoloji İlişkisi:Yazıtlar, Göktürk toplumunun devlet, millet, töre, birlik ve dayanışma anlayışını yansıtır. Bilge Kağan’ın “Türk milleti için gece uyumadım, gündüz oturmadım.” sözü yöneticinin halka karşı sorumluluğunu; “Çıplak milleti elbiseli, fakir milleti zengin kıldım.” sözü ise toplumun refahını artırma düşüncesini gösterir.

Araştırmanın Sonucu:Kül Tigin, Bilge Kağan ve Tonyukuk Abideleri yalnızca edebî eserler değildir; Türklerin tarihini, yaşadığı coğrafyayı, devlet düzenini ve toplum yapısını gösteren önemli belgelerdir. Yazıtların VIII. yüzyılda dikildiği ve bugün Moğolistan’da bulunduğu da bilinmektedir.

Sınıf Sunumu:Orhun Abideleri; tarih bilimine savaşlar ve hükümdarlar, coğrafyaya yer adları ve yaşam alanları, sosyolojiye ise Türk toplumunun birlik, töre ve devlet anlayışı hakkında bilgiler sunmaktadır. Bu nedenle abideler, Türk kültürünü birçok yönden tanımamızı sağlayan çok yönlü eserlerdir.

Soru: Orhun Abideleri'nin Türk dili ve tarihi açısından değeriyle ilgili çıkarımlarda bulununuz.

  • Cevap: Orhun Abideleri, Türkçenin günümüze ulaşan ilk yazılı örnekleri arasında yer aldığı için Türk dili açısından çok değerlidir. Ayrıca Türklerin devlet anlayışı, toplum yapısı, savaşları ve yaşam biçimleri hakkında doğrudan bilgiler vererek Türk tarihine ışık tutar.

Sıra Sizde

Soru: Dîvânu Lugâti't-Türk'ten alınmış aşağıdaki parçayı okuyunuz ve metinden yararlanarak soruları cevaplayınız.

Ara Metin

Dîvânu Lugâti't-Türk

Esirgeyen, Bağışlayan Tanrı'nın Adıyla -Ve O'nun Yardımıyla(...)Buhara imamlarından ve Nişaburlu bir başka imamdan açıkça ve kesin olarak işittim ki: Onlar peygamber efendimize dayandırarak şöyle rivayet ettiler. Peygamberimiz (s.a.) kıyamet gününün şartlarını, âhir zamanın fitnelerini, Oğuz Türklerinin çıkışını anlatırken dedi ki: Te'allemu: lisa:ne't-turki fe-inne lehum mutken tuwa:len (Türk dilini öğreniniz, çünkü onların çok uzun sürecek saltanatları vardır.) Bu rivayet,Utuwa:l (çok uzun)"kelimesindeki tı harfinin ötreli şekli iledir. Bu hadis doğru ise -sorumluluğu râvilere aittir- Türk dilini öğrenmek vaciptir; eğer doğru değilse, aklın gereği budur.Bu sebeple ben onların ülkelerini ve bozkırlarını inceledim;Türk,Türkmen, Oğuz, Çigil, Yağma ve Kırgızların lehçelerini ve kafiyelerini öğrendim. Zaten ben onların, dilde en doğruyu bilenlerinden, anlatımda en açık olanlarından, akılca en yetkinlerinden, soyca en köklülerinden, mızrakta en iyi atıcılarındanım. Böylece her boyun dili bende en mükemmel şeklini buldu. Sonra bu kitabı en iyi şekilde düzenleyerek yazdım. Yüce Allah'ın yardımına sığınıp kitabımı Dîvânu Lugâti't-Türk (Türk Lehçelerinin Divanı) diye adlandırarak ortaya koydum. Sonsuza kadar anılsın ve ebedî bir hazine olsun diye.(...)Kitabı sözlük harfleri sırasına göre düzenledim. Zorlukları yumuşasın, derinlikleri ve en dipteki noktaları açıklansın diye hikmetler, seciler, atasözleri, şiirler, recezler ve nesirlerle süsledim. Her söz yerli yerine otursun, yanlış

  • Cevap: Bu etkinliğin cevabı diğer sayfadadır. (Bkz. sayfa 127) 

11. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 125 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.