“11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Sayfa 250 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 250

“Demiryolu bir yandan emperyalizmin aracı idi. Bu sayede batı kapitalizmine ham madde taşınacak ve batı fabrikalarında ucuza mâl edilen ürünler doğu pazarlarına ulaştırıp satılacaktı. Ama aynı zamanda OsmanlI merkezi teşkilatının taşraya hâkim olması, güvenliği sağlaması, eşkıyayı defetmesi, daha teşkilatlı vergi toplaması ve uzakları kontrol edebilmesiydi. Dahası asker sevk etmesi ve Anadolu köylüsünün ürettiği zirai mahsulünü İstanbul’a, orduya ve cepheye taşıyabilmesi idi. Onun için demiryolu ne pahasına olursa olsun Anadolu’dan geçmeliydi. Ancak burada bir mesele vardı, o da halkın ve devletin isteğiyle demiryolu yatırımcılarının hesaplarının birbiriyle bağdaşmamasıydı. Çünkü demiryolları yap-işlet-devret usulüne göre yapıldığı için teklif veren şirketler güzergâhlarını en avantajlı ve en karlı yatırıma dönüştürebilecekleri şekilde belirliyorlardı.”

Soru: Osmanlı Devleti’ndeki demir yollarının yabancı yatırımcıların çıkarları doğrultusunda yapılması, ülke ekonomisini ve sanayileşme sürecini nasıl etkilemiş olabilir? Açıklayınız.

  • Cevap:

Sultan II. Abdülhamid Dönemi’nde OsmanlI Devleti, demiryolu yatırımları için daha çok Almanlarla iş birliğine yöneldi. Bağdat demir yolu bu çerçevede yapıldı. Sonuç olarak II. Abdülhamid Dönemi’nde binlerce kilometre hat tamamlandı (Görsel 2.66). İhracat arttı. OsmanlI yöneticileri sanayileşmenin en önemli gelişmelerine uyum sağlamak için yoğun çaba göstermişlerdi. Ancak bir yüzyılı aşan bu girişimlere ve çabalara rağmen arzu edilen sanayileşme düzeyi elde edilemedi.

1881’de Düyûn-ı Umûmiyyenin kurulması ve OsmanlI mali sisteminin AvrupalI devletlerin denetimine girmesi, OsmanlI Devleti’nin tekrar borç para almasının önünü açtı. 1880’den itibaren özel sermaye ağırlıklı sanayileşme dönemi başladı ama devlet de aldığı krediler yoluyla demir yolları başta olmak üzere sınırlı da olsa önemli sanayi yatırımları yapmaya devam etti. Özel sermaye içinde yabancı sermaye oranı daha fazlaydı. 1888 ile 1914 arasında yabancı sermayenin demir yolları, bankacılık, sanayi ve belediye hizmetlerindeki yatırımları öne çıktı. Ancak zamanla demir yolları çok daha baskın hâle geldi ve bankacılığın payı ise azaldı.

Bu dönemde OsmanlI ekonomisinin dışa açık ve ithal malların rekabetine karşı korunmayan piyasa koşullarında yerli sermaye ile kurulan yatırımlar ancak belirli sektörlerde varlıklarını sürdürebildi. Bu işletmeler, ulaştırma giderlerinin yüksek olmasından dolayı yabancı malların ulaşmadığı bölgelerde faaliyetlerini yürüttü. Ham maddeleri yerel ve ucuza temin edebildikleri sektörlere yönelerek, kadın ve çocukların çalıştırılmasıyla sağlanan düşük ücretlerin sağladığı avantajları kullanarak var olabildiler.

11. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 250 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.