“11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Sayfa 247 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 247

İç borçlanma sürecinde şirketleşmeye izin veren hukuksal altyapı oluşturuldu, düzenleme yapılarak ticaret mahkemeleri tesis edildi ve Ticaret Kanunu hazırlandı. 1850’de ilk adım olarak Cevdet Paşa ile Fuat Paşa’nın öncülüğünde Boğaziçi’nde vapur seferlerini yürütmek üzere Şirket-i Hayriye kuruldu. Sonrasında ise yerli ve yabancı çok sayıda şirket ortaya çıktı. 1849’dan 1910’a kadar toplamda 95 şirket faaliyet gösterdi. Bunların 31 ’i maden, kamu hizmetleri ve sanayi alanında, 281 ulaşım sektöründe, 17’si bankacılık ve sigortacılıkta, 12’si ise ticaret sahasında çalıştı.

Türkiye’de kurulan ilk anonim şirket olan Şirket-i Hayriye’nin kuruluşu ile OsmanlI ekonomisinde anonim şirketlerin kurulması için bir örnek girişim oluşturmak amacı da güdülür. Bu amacı, Şirketin Fuad Paşa ile birlikte kuruluş tasarısını hazırlayanlardan Cevdet Paşa ‘Avrupa’ca büyük servet ve ma’mûri- yeti mûcib olan ve anonim denilen şirket-i i’tibâriyyelere bizim diyarımızda henüz heves ü rağbet olunmadığına mebnî halka bir de nümûne gösterilmek ve Boğaziçi ahâlîsinin âmed ü şüdlerine sühûlet verilmek üzere bir vapur şirketi te’sîs olunmak...’ [Avrupa’da büyük servet ve refah sağlayan anonim şirketlere bizim ülkemizde henüz ilgi gösterilmediği için halka bir örnek sunmak ve Boğaziçi halkının gidiş gelişlerine kolaylık sağlamak amacıyla bir vapur şirketi kurulmak istenmiştir] diye anlatır.”

Soru: Şirketleşmenin devlet öncülüğünde başlamasının nedenleri neler olabilir? Açıklayınız.

  • Cevap:

Para sisteminde tağşişlere son verilerek düzenli bir para sistemine geçilmeye çalışıldı. 1840’ta ilk Osmanlı kâğıt parası olarak bilinen kaime uygulaması başladı. Kaime, ilk uygulandığında kâğıt para değil faiz getirisi olan borç senedi ya da hazine bonosu olarak basılmış bir iç borçlanma yöntemiydi (Görsel 2.63). Ancak kaimenin hızla değer kaybetmesi ve taklit edilebilmesi sonucunda uygulanmasına son verildi. Bu durum Osmanlı mâliyesinin istikrar kazanmasını zorlaştırdı.

Osmanlı Devleti’nde borçlanma, para piyasalarının düzenlenmesi, şirketleşme gibi gelişmelerle paralel olarak bankacılık da gelişti. I. Abdülmecid Dönemi’nde, 1849 yılında ise Galata bankerlerinden Emmanuel Baltazzi (Emanuel Baltazzi) ve Jacques Allâon (Jak Alyon) ile devletin sermayesine ortak olduğu Dersaadet Bankası kuruldu. Dersaadet Bankası kısa süre sonra mali sıkıntıya düşerek 1852’de faaliyetini sonlandırdı. Yerine 1856’da İngiliz sermayesiyle Osmanlı Bankası kuruldu. Bu banka ilerleyen yıllarda Fransız sermayesinin de eklenmesiyle Bank-ı Osmanî-i Şahane adını aldı. Banka, banknot ihraç ederek, devlete borç vererek ve yabancı borçlarda aracılık yaparak resmî devlet bankası hâlini aldı. Ayrıca bu dönemde Avrupa devletleri de Osmanlı topraklarında çeşitli bankalar açtı ve taşrada şubeler kurarak bankacılığın yaygınlaşmasına katkıda bulundu.

Tanzimat Dönemi’nde sanayileşme çabalarının önemli adımlarından biri 1864’te kurulan Islah-ı Sanayi Komisyonu’dur. Bugünkü ticaret ve sanayi odalarının temeli sayılabilecek bu girişim, küçülen imalat sektörlerini şirketler hâline getirerek sanayi kollarının daralmasını önlemeyi hedefledi. Komisyonun görevleri arasında gümrük vergisinin %5’in üzerine çıkarılması, sanayiyi teşvik edecek uluslararası fuarlara katılım, esnaf şirketlerinin kurulması ve

11. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 247 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.