“11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 109 Ata Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Ata Yayınları Sayfa 109

Kuvvet uygulanınca şekli değişen, kuvvet kaldırıldığında önceki durumuna dönebilen cisimlere esnek cisimler denir. Bu tür cisimlerdeki şekil değişikliği ile kuvvet arasında belirli bir ilişki vardır. Esnek maddelerin şekil değişiminin matematiksel kökeni, günümüzden yaklaşık 300 yıl kadar önce, İngiliz bilim insanı Robert Hooke’un (Rabırt Huk) yayların davranışı üzerine yaptığı bazı gözlemlerine dayanır (Görsel 1.6.14). Hooke yaptığı deneylerde, bir ucunu tavana astığı farklı uzunluktaki yayların diğer uçlarına aynı ağırlığa sahip yükler asarak yaylardaki esneme miktarlarını ölçmüştür. Bulduğu sonuç ise oldukça ilginçtir: Yaylar her ne kadar farklı miktarlarda uzuyor gibi görünse de oluşan uzama miktarları yayların ilk uzunlukları ile oranlandığında bütün yayların aynı kuvvet karşısında aynı oranda uzadığı ortaya çıkmıştır. Örneğin 10 cm uzunluğundaki bir yayın ucuna 100 gramlık bir yük asıldığında uzunluğu 15 cm’ye çıkarken (yani toplam uzunluğu %50 artarken) 16 cm uzunluğundaki bir yayın ucuna aynı miktarda yük asıldığında toplam uzunluğu 24 cm’ye çıkıyor (Uzunluğu yine %50 artıyor.).

Esnek cisimlerin esneklik özelliği sınırsız değildir. Bir çelik tel, çekilince uzar. Kuvvet artırılınca uzama da artar. Fakat kuvvet sürekli artırılınca tel kopar. Buna esneklik sınırının aşılması adı verilir.
Görsel 1.6.15’teki gibi sarmal yayın ucuna asılan ağırlık arttıkça yayın boyundaki uzama da aynı oranda artar.
Esneklik sınırı aşılmamak koşulu ile esnek bir cismin şeklindeki değişikliğin miktarı, bu değişikliği yaratan kuvvetle doğru orantılıdır (Grafik 1.6.8).
Bu grafiğin eğimi hesaplanırsa yayın yay sabitini yani birim uzama başına düşen kuvveti bulunur ve k ile gösterilir.
tan a = -X = k
Yayın ucuna uygulanan F kuvveti ile oluşan uzama miktarı arasındaki ilişki Hooke tarafından kendi adı ile anılan bir yasa ile ifade edilmiştir.
Hooke Yasası’na göre yay sıkıştırıldığında ya da gerildiğinde ilk konumuna dönmek için uygulanan kuvvete eşit ve zıt yönde bir kuvvet uygular. Geri çağırıcı kuvvet olarak adlandırılan bu kuvvet,
F = _ k ■ "X bağıntısı ile hesaplanır.
k’nin değeri yayın kalınlığı, uzunluğu ve yapıldığı malzemeye göre değişir. Aynı kalınlıktaki telden yapılmış ve aynı boydaki iki yaydan sarım çapı büyük olanın kuvvet sabiti küçük olur. Kalın telden yapılmış yayların kuvvet sabiti büyük, ince telden yapılmış yayların kuvvet sabiti ise küçük...

  • Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

11. Sınıf Ata Yayınları Fizik Ders Kitabı Sayfa 109 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.