“11. Sınıf Felsefe Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 31” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Felsefe Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 31

BENİM AKLIM HANGİSİ?
Yönerge: Aşağıdaki metinde verilen akıl tanımlarını okuyarak soruları cevaplayınız.
BENİM AKLIM HANGİSİ? Aristoteles (MÖ 384-322): Akıl, etkin (faal) ve edilgin (pasif) olmak üzere ikiye ayrılır. Edilgin akıl duyularla elde edilen verileri derleyip düzenler. Etkin akıl ise bu verileri sorgulama, düşünme ve yorumlama yöntemiyle bilgi haline sokar. Augustinus (354-430): İnanç ve akıl, bilginin zorunlu iki ögesidir. Hakikatin kendisi Tanrı, hakikati bize sunan da İsa ve onun Kutsal Kitap’taki sözleridir. Hakikate sahip olabilmek için bunlara inanmak, inanırken de sözlerin anlamını kavramak gerekir. Fârâbî (870-950): Maddi dünyada insanın düşünme yetisi olan akıl, “amelî” ve “nazari” olmak üzere ikiye ayrılır. Amelî akıl, insana özgü her türlü davranışı ortaya koymada etkendir. Nazari akıl ise nefis cevherinin gelişip olgunlaşarak akıl cevherine dönüşmesinden ibarettir. Duyulardan elde edilen izlenimler nazari akıl tarafından üç aşamada değerlendirilir ve her aşaması bir akıl olarak isimlendirilir. Bunlar güç hâlindeki (bilkuvve) akıl, fiil hâlindeki (bilfiil) akıl, kazanılmış (müstefad) akıldır. Metafizik varlık dünyası ile fiziki varlık dünyası arasında âdeta bir köprü görevini gören akıl ise faal akıldır. Aklı bir insanın sahip olabileceği en yüce değer olarak benimseyen Farâbi, yalnızca aklı değil onu veren Tanrı’yı da kutlu görür. J. Locke (1632-1704): Locke’a (Lak) göre bilginin kaynağı deneysel tecrübedir. Bilgilerimizin doğuştan gelmediğini, deneyimler sonucunda kazanıldığını savunur. Ona göre akıl her konuda nihai yargıç ve yol gösterici olmalıdır. Locke için akıl, doğuştan pratik ya da teorik ilkelere sahip değildir. Akıl, Tanrı tarafından yalnızca insana verilen bilme yetisidir. I. Kant (1724-1804): Akıl; duyularla elde edilen ve anlama yetisi tarafından sentezlenen veya terkip edilen malzemenin, düşüncenin en yüksek birliği altına sokulması işiyle uğraşır. Kant’a (Kant) göre bilgilerimiz deneyden kaynaklanır. Ancak yalnızca deney bilgi elde etmek için yeterli değildir. Akıl düşünür fakat bu düşünme faaliyeti anlama yetisinin gelen malzeme üzerine bir düşünme, akıl yürütme ve sonuç çıkarma faaliyetidir. İnsanın doğadan duyu organlarıyla aldığı verileri birleştirme yetisi, basit ideleri birleştirerek kompleks ideler meydana getirir. Soyutlama yetisiyle insan zihni genel kavramları gösteren genel sözcüklere yükselir. Hegel (1770-1831): Akıl, tarih içinde gelişen, bireysel ve sosyal hayatın farklılaşan koşullarından her daim etkilenen bir şeydir. Akıl yoluyla varlığa yaklaşıp onu kavradığımızı sanırız, oysa akıl varlık yoluyla kendini kavrar ve kendine döner. Akla uygun olan gerçek, gerçek olan akla uygundur.
1. Siz aklı nasıl tanımlarsınız? Yazınız.
  • Cevap: Bu sorunun cevabı öğrencinin yorumuna bırakılmıştır. Muhtemel cevaplar şöyle olabilir: Akıl, duyularla elde ettiğimiz verileri işler ve bilgi hâline getirir. Akıl, bilgi elde etmek için insanın sahip olduğu tek yetenektir.

2. Metinde verilen akıl tanımlarından hangisi ya da hangileri sizin akıl tanımınıza uygundur? Neden?
  • Cevap: 
Öğrencilerin kendi akıl tanımlarını filozofların akıl tanımlarıyla karşılaştırarak açıklama yapmaları beklenmektedir. Bu sorunun cevabı öğrencinin yorumuna bırakılmıştır. Muhtemel cevaplardan biri şöyle olabilir: Kant’ı Kendi Tanımlamasına Uygun Bulan Öğrenci: İ. Kant, akılcılık ve deneyciliğin sentezi niteliğinde bir görüş belirtir. Elde ettiğimiz bilgilerin hem deneyden hem akıldan kaynaklanan unsurları vardır. Bilgi için deneyin sağladığı veriler ve aklın sağladığı biçim (form) şarttır. Akıl deneyden gelen hammaddeyi sahip olduğu kalıplar (kategoriler) sayesinde biçimlendirir. Kategoriler zihnin deneyden kaynaklanmayan kavramları, apriori formlarıdır. Nesneler insan zihninin imkânlarına, yapısı ve formlarına göre belirlenir. Bu nedenle akıl, varlıkları olduğu gibi değil kendi algılama yapısına ve imkânına göre bilebilir. Hegel’i Kendi Tanımlamasına Uygun Bulan Öğrenci: Rasyonalizmin önemli düşünürlerinden olan Hegel’e göre insan, varlık hakkında duyularını kullanmadan yalnızca akıl yoluyla gerçek ve kesin bilgiye ulaşabilir. Çünkü varlık akıl ürünü ve aklın yaratımıdır. Ona göre aklın yasaları ile varlığın yasaları bir ve aynıdır. Akla uygun olan gerçektir, gerçek olan akla uygundur.
3. Düşünürlerin yaşadıkları dönemler dikkate alındığında akıl kavramına yükledikleri anlamlar nasıl farklılık gösterir? Açıklayınız.
  • Cevap: Bu sorunun cevabı öğrencinin yorumuna bırakılmıştır. Muhtemel cevaplardan biri şöyle olabilir: Akıl kavramı farklı felsefe dönemlerinde farklı biçimlerde ele alınmıştır. İlk Çağ felsefe döneminde akıl doğayı ve evreni anlama, algılama biçimiyle kendini gösterirken Orta Çağ’da Tanrı’yı anlama ve Tanrı’nın buyruklarını mantık temelinde açıklamak amacıyla kullanılmıştır. Rönesans’la birlikte akıl Orta Çağ’ın Skolastik Dönem’den kurtulma çabasıyla, bilimsel bilginin gelişim sürecinde insanı temel alan bir yaklaşımla bireyselleşmiştir. Akıl, modern dönemde bilimsel bilgiyi şekillendirmiş sonrasında ise bu bilgiye dayanan toplumsal bir düzen kurmayı hedeflemiştir.

11. Sınıf Felsefe Meb Yayınları Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 31 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.