11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 18 Cevapları Meb Yayınları’na ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Coğrafya Meb Yayınları Ders Kitabı Cevapları Sayfa 18

Yeryüzü şekilleri, canlıların dağılışını etkileyen faktörlerden biridir. Yükseltiye bağlı olarak sıcaklığın azalması ve bir noktaya kadar yağışın artması, bitki ve hayvan türlerinin bir dağ yamacı boyunca çeşitlenmesini sağlamıştır. Yükselti arttıkça bitkiler farklı kuşaklar oluşturur. Örneğin Orta Asya'da dağların yamaçları boyunca yükseldikçe sırasıyla step, çalılı ve ağaçlı step, karışık türde ağaçlardan oluşan orman ve alpin çayırlar görülür. Yüksek kesimlerde bitkiler, alçak kesimlere göre daha geç çiçek açmakta ve daha erken yapraklarını dökmektedir. Dar ve derin vadilerde ise çevredeki diğer yerlere göre farklı bir biyoçeşitlilik ortaya çıkabilir. Biyoçeşitliliği artıran bir başka faktör, yeryüzü şekillerinin engebeli olduğu bölgelerde iklimin kısa mesafelerde değişmesi ve çeşitli iklim tiplerinin ortaya çıkmasıdır. Genel olarak engebeli bölgeler, yeryüzü şekillerinin düz olduğu bölgelere göre daha zengin bitki ve hayvan türlerine sahiptir (Görsel 1.6). Örneğin engebeli bir arazi yapısına sahip olan Kafkaslarda bitki türlerinin önemli bir kısmı endemiktir. Dağların uzanış doğrultusu da canlıların dağılışında farklılıklar oluşturmaktadır. Yağış miktarı, dağların yüksek ve kıyıya paralel uzandığı alanların kıyı kesimlerinde artarken iç kesimlerinde ise azalmaktadır. Bu durum, kıyı ile iç kesimler arasındaki iklim özelliklerinin farklılıklaşmasına; dolayısıyla dağların denize dönük yamaçlarında biyoçeşitliliğin iç kesimlere göre zenginleşmesine neden olmuştur. Ayrıca dağların güneşe dönük yamaçlarında ışık isteği fazla olan canlılar, diğer yamaçlarında ise ışığa daha az ihtiyaç duyan canlı türleri yaşamaktadır. Örneğin İsviçre'de Alplerin güneye bakan yamaçlarında tüylü meşe, salep, menekşe; kuzeye bakan yamaçlarında ise kayın gibi türlere daha fazla rastlanır.

Su ve nem, yeryüzünde canlıların dağılışı ile yakından ilişkilidir. Canlılar için hayati bir öneme sahip olan su, bazı canlıların yaşam alanını oluşturur (Görsel 1.7). Kullanılabilir su kaynaklarının yeterli olmadığı yerlerde (çöller, kutuplar vb.) canlı çeşitliliği oldukça azdır. Canlıdan canlıya değişmekle birlikte bütün canlıların yapılarında su bulunur. Örneğin bitki hücrelerinin yaklaşık %90'ı sudan oluşur.

Toprak, tüm canlılar için vazgeçilmez bir kaynak durumundadır. Bitkileri önemli ölçüde etkileyen bu kaynak, hayvan türleri içinse apayrı bir öneme sahiptir. Solucan, karınca, köstebek, yılan ve çeşitli mikroorga- nizmalar gibi bazı canlı türleri yaşamlarının tamamını veya bir bölümünü toprak içerisinde sürdürürken otla beslenen hayvanlar ise toprağın verimli ve bitki örtüsünün gür olduğu alanları tercih eder. Bitkiler, ihtiyaç duyduğu besin maddelerinin ve suyun önemli bir kısmını topraktan temin eder (Görsel 1.8). Toprağın fiziksel ve kimyasal özellikleri, bitki ve hayvanların yaşam alanlarının oluşmasında çok önemli bir etkiye sahiptir. Örneğin fıstık çamı, genellikle granit ve gnaysların ayrışması sonucu oluşan kumlu topraklarda; sarıçam ise volkanik kum ve tüflerin bulunduğu topraklarda en verimli yetişme düzeyine ulaşır.

  • Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

11. Sınıf Meb Yayınları Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 18 Cevabı ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.