11. Sınıf Biyoloji Beceri Temelli Etkinlik Kitabı Sayfa 168 Cevapları Meb Yayınları'na ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Biyoloji Beceri Temelli Etkinlik Kitabı Cevapları Sayfa 168

3. Renksiz, kokusuz ve zehirli bir gaz olan karbonmonoksit ölüme neden olabilmektedir. Gazla çalışan cihazların ve sobaların kullanıldığı kapalı ortamlarda mutlaka karbonmonoksit gazı dedektörleri kullanılmalıdır. Bu dedektörlerin kullanımı karbonmonoksit gazı zehirlenmelerini oldukça azaltmıştır. Solunum yolu ile alınan karbonmonoksit gazı neden ölümlere sebep olduğunu açıklayınız.
  • Cevap: Karbonmonoksit gazı solunum yoluyla alındığında alyuvarlarda bulunan hemoglobine oksijenden daha hızlı ve daha sıkı bir şekilde bağlanır. Bu olay, vücut hücrelerine oksijen taşınmasını engeller, hücresel solunumu durdurur ve hızla ölüme yol açar.
4. Yüksek rakımdı bir yere çıkıldığında hava basıncı azalacağından oksijenin kısmi basmcı da azalmaktadır. a) Yüksek bir dağa tırmanan bir dağcının kanındaki alyuvar seviyesi nasıl etkilenir? Cevabınızı böbrekten salgılanan eritropoietin (EPO) hormonu ile ilişkilendirerek veriniz.
  • Cevap: Yüksek rakımlı bölgelere çıkıldığında oksijen azlığından kandaki oksijen seviyesi de düşer. Bu durum böbrekler tarafından salgılanan eritropoietini artırarak kemik iliğinden alyuvar yapımını uyarır. Alyuvar seviyesi artar. Buna bağlı olarak hemoglobin miktarı da artacağından daha fazla oksijen alyuvarlara bağlanır ve dokulara daha fazla oksijen taşınmış olur.
b) Alyuvar sayısının değişmesinin soluk alıp verme hızı ve oksijen taşınması ile bağlantısının ne olduğunu açıklayınız.
  • Cevap: Yüksek yerlere ilk çıkıldığında alyuvar seviyesi düşük olduğu için solunum hızlıdır, alyuvar seviyesi yükselince solunum hızı normale döner.
5. Kansızlık (anemi) hastalığının tedavisinde ne tür yöntemler kullanılabilir? Cevabınızı gerekçesiyle açıklayınız.
  • Cevap: Beslenmeden kaynaklı demir eksikliği varsa ilaç takviyesi ile anemi önlenebilir. Hormon eksikliğinden kaynaklı kansızlık varsa EPO enjekte edilebilir ya da yüksek rakımlı bölgelerde belli bir süre yaşanılarak böbreğin EPO üretme hızı arttırılabilir.
6. Yapılan bir araştırma eski madencilerin işten ayrıldıktan yıllar sonra bile kömür tozundan kaynaklı sağlık sorunları yaşadığını ortaya çıkarmıştır. Çalışma sonucunda “Siyah Akciğer Hastalığı” olarak bilinen kömür işçisi pnömokonyozu (akciğer toz hastalığı) belirtilerinin ve akciğer işlevlerinde bozulmanın eski çalışanlarda daha fazla görüldüğü ortaya çıktı. Bunun yanında bazı faktörlerin de madencilerin sağlık sorunlarının ortaya çıkmasını hızlandırdığı ya da şiddetlendirdiği saptandı. a) Kapalı, havasız ortamlarda ve madende çalışan işçilerin yaşadığı en yaygın görülen solunum sistemi rahatsızlıkları nelerdir? Yaşam kalitesini nasıl etkiler?
  • Cevap: Kapalı, havasız ortamlarda çalışan maden işçilerinin karşılaştığı en büyük sağlık sorunu kömür tozundan kaynaklanan kömür işçisi pnomokonyozudur (akciğer toz hastalığı). Bu hastalık akciğer işlevlerinde bozulmaya neden olur. Aradan yıllar geçmiş olsa bile eski çalışanlarda daha fazla görüldüğü saptanmıştır. Hastalık başlangıçta kronik bronşit benzeri öksürük, balgam, nefes darlığı şeklinde görülür. Sonrasında solunum sistemi yetmezliği ve buna bağlı olarak başka hastalıklar da gelişebilir. Hastalığın özgün bir tedavisi olmadığı için mümkün olduğunca toza maruziyeti azaltılmalıdır. Şartlar düzeltilmediği takdirde solunum yollarına bağlı olarak gelişen sıkıntılar nedeniyle kişinin yaşam kalitesi düşer.
b) Kömür madencilerinin sağlık sorunlarının ortaya çıkmasını hızlandıran ya da şiddetlendiren etmenler nelerdir?
  • Cevap: Kömür madencilerinin sağlık sorunlarının ortaya çıkmasını hızlandıran ya da şiddetlendiren etmenler arasında tütün ma- mülleri kullanımı, madende geçirilen sürenin uzunluğu, bozulmuş boy-kilo oranı, maruz kalınan kömür tozunun miktarı, işe başlama yaşı sayılabilir.
c) Kömür madencilerinin karşılaştığı sağlık sorunlarını önlemek için ne gibi tedbirler alınabilir?
  • Cevap: Kömür madencilerinin karşılaştığı sağlık sorunları ve solunum yolu rahatsızlıklarını önlemek için çalışanların toza maruziyeti azaltılmalı, toza maruziyetten kaynaklı ortaya çıkabilecek sağlık sorunlarına erken tanı konmalı ve en önemlisi de toza karşı koruyucu maske (kişisel koruyucu donanım) kullanılmalı.

11. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji Beceri Temelli Etkinlik Kitabı Sayfa 168 Cevabı ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.