10. Sınıf Türk Edebiyatı Kazanım ve Kavrama Testi 5 Soruları ve Cevapları Çöz

1) Garip, fakir, yetimleri Rasûl sordu O gece Mirac’a çıkıp Hak cemalini gördü Geri gelip indiğinde fakirlerin halini sordu Gariplerin izini arayıp indim ben işte Bu dizelerin İslam uygarlığına ait olduğu aşağıdakilerin hangisiyle anlaşılabilir? A) Nazım biriminin dörtlük olması B) Hece ölçüsüyle yazılmış olması C) Dilinin sade ve anlaşılır olması D) İslami terimlere yer verilmesi E) Kafiye ve redife yer verilmesi

2) • Müslüman Araplarla ticari ve kültürel alışverişe başlayan Türkler, tanıdıkları bu yeni dinin toplumsal bünyelerine uyduğuna inanmışlar, bu tarihten itibaren kabileler hâlinde İslamiyet’i benimsemeye başlamışlardır. • 932 yılında İslamiyet’i kabul eden Karahanlılar, tarihteki ilk Müslüman Türk devletidir. Devletin başında Müslüman olduktan sonra Abdülkerim ismini de alan Satuk Buğra Han vardır. Bu tarihî gelişmelerle birlikte edebiyatımızda aşağıdaki değişimlerden hangisi görülmez?

A) Eserlerde zihniyet değişikliği görülmüştür. B) Aruz ölçüsü de kullanılmaya başlanmıştır. C) Nazım birimi olarak “beyit” de kullanılmıştır. D) Temalara Allah inancı ve ahlak gibi öğüt verici anlatımlar yüklenmiştir. E) Budizm ve Manihaizm inancı eserlerde işlenmeye başlanmıştır.

3) İslami ilk dil ve edebiyat ürünlerinin verildiği lehçe olan Karahanlı Türkçesi, aynı zamanda - - - - olarak da anılmaktadır. Türkçenin tarihî gelişim evresi içinde bir lehçe olarak değerlendirilmektedir. Bu paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Hakaniye Türkçesi B) Türkmen Türkçesi C) Kırgız Türkçesi D) Çuvaşça Lehçesi E) Yakutça Lehçesi

4) Köktürkler (552-745) Uygurlar (747-840) • Göktanrı inancı • Budizm, Mani dini • Göktürk alfabesi • Uygur alfabesi • Göktürk Türkçesi • Uygur Türkçesi Buradan hareketle Karahanlılar Dönemi’ndeki inanç, alfabe ve dille ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? A) Göktanrı inancı, Uygur alfabesi, Uygur Türkçesi B) İslamiyet, Arap alfabesi, Hakaniye Türkçesi C) Budizm, Arap alfabesi, Hakaniye Türkçesi D) İslamiyet, Uygur alfabesi, Hakaniye Türkçesi E) Budizm, Arap alfabesi, Uygur Türkçesi

5) I. Türkler, İslamiyet’le birlikte Arap ve Fars kültüründen etkilenmeye başlamıştır. II. İslamiyet’le birlikte Buhara, Semerkant, Taşkent, Farab, Balasagun gibi kültürel, dinî ve ticari merkezler kurulmaya başlamıştır. III. Orta Asya’da başlayan Müslümanlaşma ve yerleşik hayat, 11. yy.da Anadolu’nun kapılarının Türklere açılmasıyla bu coğrafyaya da uzanmıştır. IV. Türk dili, İslamiyet’le birlikte büyük oranda saf bir nitelik kazanmıştır. V. Türklerin İslamiyet’i seçmesiyle birlikte “mesnevi, gazel, kaside” gibi yeni edebî tür ve biçimler edebiyata girmiştir. Yukarıdakilerin hangisinde bilgi yanlışı vardır? A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

6) 751 yılındaki - - - - sayesinde Müslüman Arap toplulukları ile başlayan yakınlaşma, Türklerin 10.yy başlarından itibaren büyük kitleler hâlinde Müslüman olması ile sonuçlanmıştır. Verilen bilgiler doğrultusunda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Talas Savaşı B) Bozkurt Destanı C) Malazgirt Savaşı D) Mekke’nin Fethi E) Ergenekon Destanı

7) İslamiyet Öncesi İslamiyet Sonrası Türk Kültürü Türk Kültürü • Göktanrı inancı • Yerleşik hayat • Çadır kültürü • Arap alfabesi • Hece Ölçüsü • Tek tanrı inancı • Köktürk alfabesi • Ağıt ya da Mersiye • Sagu İslamiyet öncesi ve sonrası Türk kültürüne ait yukarıdaki kavramlar eşleştirildiğinde hangisi dışta kalır? A) Göktanrı inancı B) Çadır kültürü C) Hece ölçüsü D) Köktürk alfabesi E) Sagu

8) I. Tek tanrı inancının İslamiyet’le benzerlik göstermesi II. Türklerde ahiret inancının bulunması III. Kurban ibadetine benzer ibadetlerin varlığı IV. Türk dilinin sadeliği V. Türklerin birçok destan oluşturması Yukarıdakilerden hangileri Türklerin İslam dinini benimsemesini kolaylaştıran faktörlerden değildir?

A) ve III. B) II. ve III. C) II. ve IV. D) III. ve V. E) IV. ve V.

9) (I) Köktürk Dönemi’nde Türkler herhangi bir milletten etkilenmedikleri için dil saf Türkçedir, yabancı dillerin etkisinden uzaktır. (II) Uygur Dönemi’nde Budizm ve Mani dinleri ile ilgili terimler metinlere girmiştir. (III) Türklerin, İslamiyet’i kabul ettikten sonra (XI-XII. yy) dil ve edebiyatlarında da ciddi değişimler ve yenilikler görülmeye başlar. (IV) İçerik olarak artık Göktanrı inancına uygun kelime ve kavramlar edebiyata konu olmaya başlamıştır. (V) Eserlerde Allah, hak, peygamber gibi kavramlar dikkat çeker. Bu paragrafta numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı vardır? A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

10) I. Türkler İslamiyet’le birlikte savaşçı millet olma özelliğini kaybetmiştir. ( ) II. Konuşulan dil değişime uğrayarak Arapçanın etkisine girmiştir. ( ) III. Kullanılan Göktürk alfabesi, yerini Arap alfabesine bırakmıştır. ( ) IV. Metinler konuları bakımından yeniliğe kapalı kalmıştır. ( ) Türklerin İslamiyet’i kabulüyle ilgili yargılardan doğru olanlara(D), yanlış olanlara (Y) yazıldığında doğru sıralama aşağıdakilerden hangisi olur? I. II. III. IV. A) (Y) (Y) (D) (Y) B) (D) (D) (D) (D) C) (D) (D) (Y) (Y) D) (D) (Y) (D) (D) E) (Y) (D) (D) (Y)

11) I. Bozkır kültüründen şehirleşme hayatına girmeleri II. Tarım ve hayvancılığın yanında ticaret hayatına atılmaları III. Savaşçı özelliklerini fetih ruhuyla pekiştirmeleri IV. Buhara, Semerkant, Taşkent gibi kültür merkezleri oluşturmaları V. Dilinde Arapça kelimelere de yer vermeleri Yukarıdakilerden hangisi, Türklerin İslamiyet’i kabul ettikten sonra sosyal, siyasi ve kültürel hayatında meydana gelen değişikliklerden biri değildir? A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

12) I. Metinlerin içerikleri II. Kullanılan alfabe III. Tek tanrı inancı IV. Nazım birimi V. İbadet şekilleri Yukarıdakilerden hangisi İslamiyet’in kabulüyle Türk kültüründe değişime uğramamış bir unsurdur? A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

Test 5 1. D 2. E 3. A 4. B 5. D 6. A 7. C 8. E 9. D 10. E 11. B 12. C