10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 126 Cevapları Öğün Yayınları'na ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Öğün Yayınları Ders Kitabı Cevapları Sayfa 126

1. Okuduğunuz şiirden alınmış aşağıdaki dizelerde geçen altı çizili kelime ve kelime gruplarının anlamını metindeki bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahmininizi kaynaklardan yararlanarak kontrol ediniz.

  • Cevap:
aşk odu: aşk ateşi bağrı: göğüs kan gerek:  Bir şeyin yapılabilmesinin veya olabilmesinin bağlı olduğu (şey), lâzım.

Aşık olana aşk odundan nişân gerek Bağrı kebâb gözlerinin yaşı kan gerek

2. Şairlerin işlediği aşk konusu bazı zamanlarda Allah aşkını, bazen de dünyevi aşkı temsil eder ama her iki durumda da âşıklar için hayran oldukları güzellik ulaşılmazdır. Bu bilgilere bakarak siz de okuduğunuz gazelin temasını belirleyiniz.

  • Cevap: Şiirde tema olarak  aşk-sevgili konusunun işlendiğini görmekteyiz.

3. Gazelde ilk beyit kendi arasında kafiyelidir (aa). Gazelin diğer beyitleri ise (ba, ca, da, ea) şeklindedir. Bu kısa hatırlatmadan hareketle okuduğunuz gazelde ahengi sağlayan unsurları belirleyiniz.

  • Cevap:Ahengi sağlayan unsurlar kafiye, redif, aruz ölçüsü, aliterasyon ve asonanslar...
a--nişan gerek a--kan gerek "gerek" redif; "an" tam kafiye Kafiye düzeni: aa/ba/ca/da/ea

4. Şiirde nazım şeklini; kafiye örgüsü, nazım birimi, vezin ve şiirin hacmi belirler. Okuduğunuz şiirin nazım biçimini ve nazım türünü belirleyerek bunların şiirin şekline nasıl yansıdığını belirtiniz.

  • Cevap:
Nazım Biçimi: Gazel

Nazım Birimi: Beyit

5. “Gonca lebinden ister idim söz açam velî” mısrasındaki altı çizili kelimede olduğu gibi belli bir kavramı anlatan, onu düşündürüp çağrıştıran kalıplaşmış söz ve benzetmelere mazmun denir. Siz de okuduğunuz şiirdeki mazmun, imge ve edebî sanatları belirleyerek bunların anlama katkısını değerlendiriniz.

  • Cevap:
1. beyitte aşk, ateşe (od) benzetilmiş, teşbih (benzetme) Bağrın aşk ateşiyle yanarak kebaba benzetilmesiyle teşbih 3. beyitte: "cevr-hâr (diken)" "yâr-gülsitân" sözcükleri arasında leff ü neşr sanatı cevr, dikene; sevgili gül bahçesine benzetilmiş, teşbih sanatı hâr-gülsitan sözcükleri birbiriyle ilgili tenasüp (uygunluk)  4. beyit: Şem ile pervane telmih sanatı sevgili saneme (put) benzetilmiş aöa söylenmemiş bu yüzden açık istiare sevgili/sevgililiye kavuşma eylemi safa, zevk mumuna benzetilmiş teşbih aşık da can verecek olan pervaneye benzetilmiştir. teşbih sanatı 5. beyit: Sevgilinin yüzü huri yüzüne, sevgilinin kapısı cennet bahçesine benzetilmiştir; teşbih cennet-huri kelimeleri arasında tenasüp (uygunluk) 6. beyit: sevgilinin dudağı nar şekerine teşbih sanatı Ayrıca beyitte hüsn-i talil sanatı vardır. Ahmedi'nin sevgilinin dudağını talep etmesi gönül hastası olmasındandır bu derdin şifası da nar şekeridir. O dönemde "nar şekeri" diye bir şeyin şifa verdiği düşünülmelidir.

6. Okuduğunuz şiirde söyleyici ile hitap edilen kişi/varlık arasındaki ilişkiyi belirleyiniz.

  • Cevap: Şiirde söyleyici aşık olmanın zorluklarını yaşayan, sevgilinin ilgisizliğine karşı sabırlı olunması gerektiği düşünen bir aşıktır.

7. Sanatçının dünya görüşü, kişiliği, duygu ve düşünce evreni, toplumun zihniyetinden bağımsız olamaz. Sanatçı, içinde yaşadığı toplumun o dönemdeki zihniyetini taşır; oluşturduğu esere de bu zihniyeti yansıtır. Okuduğunuz şiirin zihniyetinden yola çıkarak şiirdeki millî, manevi ve evrensel değerler ile sosyal, siyasi ve tarihî öğeleri belirleyiniz.

  • Cevap: Gazelde divan şiiri geleneğinin yansımaları vardır. Kullanılan imge ve mazmunlar, nazım şekli, nazım birimi, ölçüsü, dil ve üslup bu şiir geleneğinin belirleyici özelliklerini yansıtmaktadır.

10. Sınıf Öğün Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 126 Cevabı ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.