10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 51 Cevapları Meb Yayınları’na ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Coğrafya Meb Yayınları Ders Kitabı Cevapları Sayfa 51


Dalga ve Akıntıların Oluşturduğu Yeryüzü Şekilleri Kıyıların şekillenmesinde iç ve dış kuvvetlerle birlikte su kaynaklarındaki hareketler de (dalga, akıntı, gelgit vb.) etkilidir. Özellikle okyanus, deniz ve göl gibi su yüzeylerinde rüzgâr, deprem vb. etkilerle oluşan dalgalar kıyıların biçimlenmesinde önemli bir etkendir. Dalgalar, derin ve yüksek kıyılara çarptığında daha çok aşınım şekilleri oluşur. Dalga aşındırmasının yoğun olduğu kıyılarda falez (yalıyar) adı verilen diklik veya uçurumlar meydana gelir. Buralarda aşınmanın devam etmesiyle falezler ana karaya doğru geriler. Bu şekilde falezlerin önünde aşınım düzlükleri oluşur. Dalga aşındırması sonucu oluşan yeryüzü şekilleri bulunduğu gibi aşınan malzemelerin kıyı boyunca birikmesi sonucu oluşan yeryüzü şekilleri de bulunmaktadır. Örneğin taşınan kum ve çakılların kıyı boyunca depolanmasıyla kumsallar (plaj) oluşur. Bu arada taşınan malzeme deniz tabanında birikebilir. Sığ kıyılarda biriken malzemenin su yüzeyine çıkmasıyla kıyı setleri oluşur. Kıyı setleri, kıyıya uzanış biçimine göre kıyı oku veya kıyı kordonu gibi isimler alır. Adaları ana karaya ya da birbirine bağlayan kıyı oklarına tombolo adı verilir. Kıyı setlerinin gelişmesi sonucu bir koy ya da körfezin önü kapanabilir. Bu şekilde koy ya da körfez göle dönüşür. Bu göllere de lagün veya deniz kulağı denir (Görsel 1.50). ARAZİ ÇALIŞMASI-2
Öğretmenleriniz ve sınıf arkadaşlarınızla birlikte çevrenizde bulunan bir millî park, jeopark veya piknik alanına gezi düzenleyiniz. Bu gezi sürecinde edindiğiniz izlenimleri, aşağıdaki yönergeler doğrultusunda rapor hâline getiriniz.
• Arazideki kayaç türlerini gözlemleyiniz. Bu kayaçları renkleri, gözenek yapıları, tabakalı olup olmamaları, sertlik dereceleri gibi özellikler açısından karşılaştırınız. Bulduğunuz farklı yapıdaki kayaçlardan örnekler toplayınız.
  • Cevap: Öğretmenlerimiz ve sınıf arkadaşlarımızla birlikte Yedigöller Milli Parkı'na gezi düzenledik. Burada kayaç türlerini inceledik. Yedigöller Milli Parkı'nda granit, şist, kuvarsit ve kumtaşı gibi farklı kayaç türlerine rastladık. Granit kayaçları, açık renkliydi ve içinde farklı renklerde mineral taneleri göze çarpıyordu. Şist kayaçları ise koyu renkteydi ve ince tabakalı yapıları vardı. Kuvarsit kayaçları ise beyaz renkteydi ve gözeneksiz bir yapıya sahipti. Kumtaşı kayaçları ise açık renkteydi ve gözenekli bir yapıya sahipti. Bulduğumuz farklı yapıdaki kayaçlardan örnekler topladık.

• Kayaçların sahip olduğu özelliklerin yeryüzü şekillerinin oluşumuna etkilerini gözlemleyiniz.
  • Cevap: Kayaçların sahip olduğu özellikler, yeryüzü şekillerinin oluşumuna etki eder. Örneğin granit kayaçları, dayanıklı bir yapıya sahip olduğu için erozyona daha az maruz kalır ve dağlık alanların oluşmasına neden olur. Şist kayaçları ise ince tabakalı yapıları nedeniyle kolaylıkla aşındığı için yamaçların oluşmasına neden olur. Kumtaşı kayaçları ise gözenekli yapısı nedeniyle suyun daha kolay geçmesine izin verir ve yer altı su kaynaklarının oluşmasına neden olur.

• Gözlem yaptığınız arazide hangi kuvvet ya da süreçler yeryüzü şekillerinin oluşumunda daha fazla etkiye sahiptir?
  • Cevap: Gözlem yaptığımız arazide, erozyon ve tektonik hareketlerin yeryüzü şekillerinin oluşumunda daha fazla etkiye sahip olduğunu gözlemledik. Özellikle şist kayaçların bulunduğu alanlarda yamaçların oluşması, erozyonun etkilerini açıkça gösterdi.

• İnsanların yapmış olduğu faaliyetlerin yeryüzü şekillerinin oluşmasına etkilerini gözlemleyiniz.
  • Cevap: İnsanların yapmış olduğu faaliyetler, yeryüzü şekillerinin oluşmasına etki eder. Örneğin, maden işletmeleri ve taş ocakları gibi faaliyetler, yeryüzünün şeklini değiştirir ve doğal alanların yok olmasına neden olur. Ayrıca, yapılan inşaatlar ve yollar da yeryüzünün şeklini değiştirir ve erozyonun hızlanmasına neden olabilir.

• Bölüm sonunda yer alan kontrol listesini doldurarak çalışmanızı değerlendiriniz.
  • Cevap:
Kontrol Listesi: ➢ Yedigöller Milli Parkı'na gezi düzenledik ve burada kayaç türlerini inceledik. ➢ Farklı yapıdaki kayaçlardan örnekler topladık ve özelliklerini karşılaştırdık. ➢ Kayaçların sahip olduğu özelliklerin yeryüzü şekillerinin oluşumuna etkilerini gözlemledik. ➢ Gözlem yaptığımız arazide, erozyon ve tektonik hareketlerin yeryüzü şekillerinin oluşumunda daha fazla etkiye sahip olduğunu gözlemledik. ➢ İnsanların yapmış olduğu faaliyetlerin yeryüzü şekillerinin oluşmasına etkilerini gözlemledik. ➢ Çalışmamızı tamamladık ve kontrol listesini doldurduk.

10. Sınıf Meb Yayınları Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 51 Cevabı ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.