“10. Sınıf Coğrafya Kitabı Cevapları Sayfa 74 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 74

Etkinlik

Ayrışma Süreçleri

Amaç Ayrışma süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkiyi yapılandırabilmeYönerge Aşağıdaki işlem adımlarını uygulayınız.

Soru: Sınıfta öğrenci sayısına göre öğretmen rehberliğinde heterojen gruplar oluşturunuz.

Soru: Aşağıda verilen soruların cevaplarını grup üyesi arkadaşlarınızla tartışınız.

Soru: 1) Yeryüzünde bulunan farklı türdeki kayaçların (magmatik, tortul, başkalaşım) ayrışma hızlarındaki farklılıkların nedenleri nelerdir?

  • Cevap: Kayaçların ayrışma hızıarındâki farklılıklar temel olarak kayaçların mineralojik yapısına, sertlik derecesine, gözenekliliğine ve çatlak sistemlerine bağlıdır. Kolay çözünebilen mineraller içeren veya gözenekli, bol çatlaklı yapıya sahip kayaçlar diş kuvvetlerin etkisine
    daha açık oldukları için hızlı ayrışırken, sert ve sıkı dokulu kayaçların parçalanıp ayrışması çok daha uzun zaman alır.

Soru: 2) İklim özellikleri kayaçların ayrışma hızında ne tür bir etkiye sahiptir?

  • Cevap: İklim, sıcaklık ve nemlilik (yağış) koşulları aracılığıyla ayrışmanın türünü ve hızını doğrudan belirleyen en önemli faktördür. Sıcak ve nemli iklimlerde suyun bol olması kimyasal reaksiyonları hızlandırdığı için kimyasal çözünme çok hızlı gerçekleşir. Buna karşılık, günlük
    veya yıllık sıcaklık farklarının yüksek, yağışın ise az olduğu kurak veya aşırı soğuk iklimlerde kayaların genleşip büzülmesi sonucu fiziksel (mekanik) ufalanma ön plana çıkar.

Soru: Aşağıda verilen iklim bölgelerinde, aynı özelliğe sahip kayaçlarda hangi ayrışma türünün daha ön planda olduğunu tablodaki ilgili alana işaretleyiniz.

  • Cevap:

Soru: Aşağıdaki dünya haritasında gösterilen numaralanmış alanlar ile bu alanların iklim özelliklerini yansıtan grafikleri inceleyiniz. Bu alanlarda bulunan kayaçlarda daha etkin olan ayrışma türü ile ayrışmanın hızı hakkındaki çıkarımlarınızı grup arkadaşlarınızla paylaşınız.

  • Cevap:
  • 1 Numaralı Alan (Kaliforniya Çevresi - Akdeniz İklimi): Kışların ılıman ve yağışlı geçtiği bu kıyı şeridinde, özellikle yağışlı dönemlerde kimyasal çözünme etkindir. Ayrışma hızı orta düzeydedir.
  • 2 Numaralı Alan (Batı Avrupa - Ilıman Okyanusal İklim): Her mevsim yağışlı ve ılıman koşulların görüldüğü bu bölgede düzenli nemlilik sayesinde kimyasal çözünme sürekli ve etkindir. Ayrışma hızı fazladır.
  • 3 Numaralı Alan (Orta Asya - Karasal/Çöl İklimi): Deniz etkisinden uzak, nem oranının çok düşük ve günlük sıcaklık farklarının çok yüksek olduğu bu iç kesimde şiddetli fiziksel ayrışma (mekanik ufalanma) görülür. Su eksikliğinden dolayı kimyasal çözünme yok denecek kadar azdır.
  • 4 Numaralı Alan (Kongo Havzası - Ekvatoral İklim): Yıl boyunca yüksek sıcaklık ve bol yağışın etkili olduğu bu alanda kimyasal çözünme çok şiddetlidir. Sürekli sıcaklık ve nemin varlığı, yeryüzündeki en hızlı kayaç ayrışma süreçlerinin bu bölgede yaşanmasına neden olur.

10. Sınıf Meb Yayınları Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 74 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.